ينىچريها و طوايف عرب تحت فرمان درآمدند . نظم برقرار شد ، و تهديد ايران از ميان رفت . حسن پاشا مسجد سراى ( جديد حسن پاشا ) را تعمير كرد ، ماليات هيزم و مواد غذايى را برداشت ، و محلّات را از اخّاذيهايى كه پس از قتل و كشتار پديد آمده بود نجات داد . « 1 » احمد پاشا سياست پدر را ادامه داد و تا حدّ زيادى به اعتبار بغداد افزود . نادر شاه دوبار ( 1150 و 1156 ) بغداد را در محاصره گرفت و گرچه شهر در محاصرهء اوّل سخت آسيب ديد ، احمد پاشا دست از مقاومت برنداشت و شهر را نجات داد . پس از مرگ احمد پاشا در 1160 ، قسطنطنيه مجددا در صدد تحميل قدرت خود بر بغداد برآمد ، ولى به سبب مخالفت مماليك موفّق نشد . در 1162 سليمان پاشا نخستين مملوكى بود كه به حكومت بغداد رسيد . وى بنيانگذار واقعى حكومت مماليك در بغداد بود . از اين به بعد ، سلطان مجبور بود مقام آنان را به رسميّت بشناسد و به طور كلّى حاكمان پيشنهادى آنان را تأييد كند . حسن پاشا ، كه در دربار عثمانى تربيت شده بود ( غلام خانه زاد ) ، در صدد تقليد از ايشان برآمد و مراكزى براى تربيت مماليك چركسى و گرجى و فرزندان بزرگان محلّى تأسيس كرد . سپس سليمان اين كار را توسعه داد ، و هميشه در حدود دويست نفر در مدرسه براى كارهاى لشكرى و كشورى تعليم مىديدند . به آنان خواندن و نوشتن و طرز استفاده از اسلحه ، فن سواركارى و ورزش ، و در پايان برخى آداب و رسوم دربارى
هامش
( 1 ) .Gazetteer of the Persian Gulf , vol . 1 , Part 1 , PP . 1193 - 4 ;سليمان فائق ، حروب الايراينيّن ، نسخهء خطى ، ب 18 - 19 ؛ همو ، تاريخ المماليك ، نسخهء خطّى ، ب 4 ؛ حديقة الزوراء ( خلاصه ) ، نسخهء خطى ، ص 9 ؛ گلشن خلفا ، ص 225