8 . تيموريان
بغداد دوبار به دست تيمور افتاد . در 795 كه آسيب چندانى نديد ؛ در 803 كه جمعيّت شهر يكسره از دم تيغ گذشت و بسيارى از ساختمانهاى عمومى ( دورهء عبّاسى ) و محلّات خراب شد . اين خود ضربهاى كارى بر فرهنگ بغداد وارد آورد . در 807 احمد جلاير به بغداد بازگشت و درصدد تعمير بعضى از ساختمانها و بازارها برآمد ، ولى عمر اين دوره كوتاه بود .
9 . تركمنان
در 813 بغداد به دست تركمنهاى قرهقوينلو افتاد كه آن را تا 872 در اختيار داشتند ، و پس از آن تركمنهاى آققوينلو بر سر كار آمدند . بغداد در زمان تركمنها بيشتر تنزّل كرد و از بىسياستى ايشان آسيب فراوان ديد . بيشتر ساكنانش شهر را ترك گفتند ، و نابودى نظام آبيارى سبب جارى شدن مكرّر سيل و خرابى ناشى از آن بود . مقريزى ذيل وقايع 841 مىنويسد : « بغداد خراب شده است و مسجد و مجمع و بازارى وجود ندارد . بيشتر نهرهاى آن خشك شده است تا آنجا كه بدشوارى مىتوان آن را شهر ناميد » . « 1 » افزون بر اين ، تعصب قبيلهاى چيره شد و همبستگى ميان قبايل نقش خود را در ايجاد فتنهها در كشور آغاز كرد .
10 . دوران درگيرى ايران و عثمانى
در 914 ، بغداد به تصرّف شاه اسماعيل صفوى درآمد ، و دورهء كشمكش ايران و عثمانى بر سر تصرف بغداد آغاز شد . يك نمونهء آن در
هامش
( 1 ) . مقريزى ، سلوك ، ج 3 ، ص 100 ؛ - عزّاوى ، ج 3 ، ص 79 به بعد ؛ كرملى ، ص 61 به بعد