فصل هفتم شورش قبيلهء غلجايى
دربارهء اصل و نژاد قبيلهء غلجايى « 1 » مدتها ميان مورخان اختلاف نظر وجود داشته است .
بعضىها عقيده دارند كه اين قبيله بازماندهء يك طايفهء ترك به نام خلج و گروهى ديگر معتقدند كه از نژاد افغانى است . غلجايىها مثل قبايل ديگر شجرهء نسبى كاملا فرضى و خيالى براى خود ترتيب دادهاند و نژاد خود را وسيلهء ضحاك به نوح مىرسانند و مىگويند وقتى فريدون ضحاك را شكست داد ، او را با دو پا بر فراز چاهى در قله دماوند آويخت و سپس فرمان داد نسل او را از روى زمين بردارند . معالوصف ، خانوادهء ضحاك از چنگ فريدون گريخت و به ناحيهء كوهستانى غور ( هزارستان جديد ) ميان درهء هيرمند و هرات رفت و در آنجا ساكن شد . چند قرن بعد ،
هامش
( 1 ) . براى دانستن اصل و منشأ غلجايىها و ساير افغانها كه بعضىها عقيده دارند از نژاد كليمى هستند اولا - تاريخ خان جهان و مخزن افغانى ، تأليف نعمت الله بن حبيب اللّه ، موزهء بريتانيا ( باب اول ) 696Ms . Egertonترجمهء كتاب فوق توسط دورن( Dorn )به انگليسى تحت عنوانHistory of the Afghans ( London , 1836 )موجود است ، - صفحات 23 - 25 آن كتاب ؛ ثانيا ، خلاصة الانساب ، تأليف حافظ رحمت خان ، ايضا موزهء بريتانيا ،Ms . Egerton 1104 fols . 29 a؛ ثالثا ، نسخهء بدون عنوانى اثر صداقت يارخان نوهء حافظ رحمت خان درTrinity college، كيمبريج تحت شمارهء 97 - 13 ؛ رابعا ، رسالهء افغانان ،Ethe 579. جزء منابع اروپايى -A Letter from the late Henry Vansittart to the President , ( of the Asiatic Society of Bengal ) ,Asiatic Researches , vo 1 . ll , pp . 67 - 75 ;خطابهء سر ويليام جونز( Jones )كه در 24 فوريه 1791 براى اطلاعAsiatic Society of Bengalايراد شده است .
در اين خطابه سرويليام جونز اشاره به نامهء فن سيتارت( Vansittart )كرده است و نظريهء او را تأييد نموده است ، درAsiatic Researches , vo 1 . IIIكتاب ژوزف ولف( Wolff )تحت عنوانResearches and Missionary Labours Among the fews , Mohammedans and Other sects ( London , 1832 ) , PP . 228 , 229 , 238و كتاب چارلز فورسترThe One Primeval Language ( London , 1854 ) ( Forester )جلد سوم آن شرح مفصلى دارد تحت عنوان :« A New Key for the Recovery of the Lost Ten Tribes »ولف تنها كسى بود كه در اين باره اظهار ترديد كرد .