تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — صفحة 63

مساهمون:

ص٦٣
مدت‌ها بعد از مرگش در ميان مردم نفوذ و اعتبار زيادى داشت . اگر چه شاه امر داده بود كه فرمان او راجع به منع مسكرات اجرا نشود و محمد باقر در اين مورد شكست خورد ، ولى باز شاه حرف او را مىپذيرفت و مقام ملاباشى را كه مخصوصا ايجاد كرده بود به وى تفويض نمود . « 1 » بعد از مرگ محمد باقر ، نوه‌اش ، به نام مير محمد حسين ، مقام ملا باشى را به دست آورد . اين شخص اگر چه نفوذ و اعتبار فراوانى داشت ، و ليكن متأسفانه تعصب را از پدر بزرگ خود به ارث برده بود ، « 2 » و جزء كسانى به شمار مىرفت كه بعدها در روحيهء پادشاه ضعيف صفوى تأثير بدى به جاى گذاشتند .

1 - زردشتىها

محمد باقر مجلسى و محمد حسين و اطرافيان آنها نسبت به زردشتىها در ايران با خشونت رفتار مىكردند . در زمان پادشاهان سابق صفوى ، اين مردم بدبخت زجر و آزارها ديده بودند ، و ليكن تعقيب و مجازات آنها در زمان شاه سلطان حسين تشديد شد . اين پادشاه بعد از جلوس به تخت سلطنت فرمانى به منظور مسلمان كردن اجبارى زردشتيان صادر نمود . در سال 1699 سراسقف آنقره ( كه سابقا از او نام برديم ) شاهد اجراى اين فرمان مخصوصا در حسن آباد ، يعنى قسمت زردشتى نشين اصفهان ، بود و عدهء زيادى از زردشتىها ناچار اسلام آوردند . آتشكدهء آنها ويران و به جاى آن مدرسه و مسجدى بر پا شد . ولى زردشتيان قبل از اين عمل موفق شدند كه از بىاحترامى مسلمانان به آتش مقدس جلوگيرى كنند و آن را به كرمان ببرند ، زيرا در آنجا دربارهء مذهب آنها كم‌تر سخت‌گيرى مىشد . « 3 » در كرمان نيز با اين عده چنان به بدى رفتار كردند كه وقتى
هامش
سيد اعجاز حسين النيسابورى الكنتورى ( از استاد لوى متشكرم كه اين كتاب را به من نشان داد ) . شرح حال او با عبارات اغراق آميز توسط محمد باقر خوانسارى ، يكى از اعضاى آن خانواده ، در كتاب روضات الجنات فى احوال العلماء و السادات ( تهران ، 1306 ) ، صفحات 118 - 123 آمده است . ( 1 ) . مؤلف مجهول الهويهء تذكرة الملوك كه نسبت به محمد باقر مجلسى و ساير اعضاى خانوادهء او نظر خوبى نداشت نوشته است ( ص 41 ) كه اين اقدام در اواخر عهد شاه سلطان حسين به عمل آمد . اين نكته اشتباه است زيرا محمد باقر در سال 1699 در گذشت و شاه در 1723 از سلطنت كناره گرفت . همچنين مؤلف مذكور اشتباها ذكر كرده است كه محمد باقر به علت روابط دوستانهء خود با شاه ، مدرسهء چهار باغ را بنا نهاد و خود مدرس آن شد . ساختن اين مدرسهء زيبا و كاروان سراى مجاور آن به مادر شاه كه زن پرهيزگارى بود نسبت داده مىشود و در هر حال چند سالى بعد از مرگ محمد باقر به پايان رسيد . ( 2 ) . شايد در اثر تحريكات محمد حسين بود كه حسنعلى خان ( والى اردلان از 1116 تا 1118 ) نسبت به كردها كه سنى بودند ظلم و ستم روا داشت . - فصل چهارم اين كتاب . ( 3 ) .Gaudereau , Relation II , pp . 134 - 9
انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — صفحة 63 | لارنس لاكهارت / اسماعيل دولتشاهى