آنها غالبا با يك ديگر مواجه شده و جنگهايى هم كردهاند و ليكن هيچ كدام از طرفين نتوانسته است كشتى دشمن را غرق يا تصرف كند ولى چند فروند از كشتىهاى تجارى هر دو طرف ضبط شده است .
« پرتغالىها با اسيران خود به بدى و خشونت رفتار مىكنند و آنها را به كارهاى سخت مىگمارند و براى مطيع كردن آنها تازيانه به كار مىبرند . ولى اعراب با اسراى جنگى به مهربانى رفتار مىكنند و به آنها فشار نمىآورند و همان مقدار پول غذايى كه به سربازان خود مىدهند به آنها نيز مىپردازند . . . و هرگاه يكى از پرتغالىها كارگرى با تجربه يا از اهل فن باشد ، مىتواند آزادانه به حرفهء خود مشغول شود تا براى آزادى خود پول تهيه كند . » « 1 »
اگر بگوييم ايرانىها از اين اعراب وحشت داشتند و از دست آنها متحمل ضرر فراوان شدند ، باعث تعجب نخواهد بود . « 2 »
هامش
( 1 ) .A New Account of the East Indies ( Edinburgh , 1724 ) , pp . 47 - 5( 2 ) . در فصل يازدهم شرحى دربارهء تصرف جزاير بحرين و قشم و لارك توسط اعراب و تهديد بندر عباس و هرمز از طرف آنها داده خواهد شد .