نوشته شود . « 1 » اين خانواده در پروانس شهرت داشت ، و نخستين عضو آن كه در شرق مشغول خدمت شد به لويى دوگاردان موسوم بود . اين شخص در سال 1611 در سيدون به عنوان كنسول به كار پرداخت . آنژدو گاردان ، پسر بزرگ شارل دو گاردان و كلردو كرنيه ، در سال 1701 وارد كنسولگرى شد . « 2 » چهار ده سال بعد ، چنان كه گفتيم ، مأمور شد با مقام سفيرى همراه محمد رضا بيگ به ايران برود و بعد رياست كنسولگرى فرانسه در اصفهان را به عهده بگيرد . مرگ لويى چهاردهم باعث تعويق عزيمت او شد ؛ ولى در سال 1717 ، به همراه برادرش فرانسوا به آن كشور رسيد . اين دو برادر طى محاصرهء اصفهان در آنجا ماندند و سلطنت محمود و اشرف را ديدند . در سال 1726 آنژ به سكتهء قلبى مبتلا شد و فرانسوا وظايف كنسولى او را به عهده گرفت .
در سال 1732 ، در حالى كه سخت مقروض بودند ، به فرانسه بازگشتند .
آنژ نيكلا ، فرزند آنژ دو گاردان ، كنسول فرانسه در طرابلس و قبرس بود و از ازدواج دوم خود دو فرزند ، به نامهاى كلودماتيو و آنژپل لويى ، داشت . كلودماتيو در نظام به مقامات عالى رسيد و در زمان ناپلئون به رتبهء سرتيپى نايل شد . در سال 1807 ناپلئون او را با مقام سفارت به ايران فرستاد و برادرش آنژپل لويى به عنوان منشى اول با او همراه شد . هر دو در ماه اوت 1809 به فرانسه بازگشتند . واقعا عجيب است كه برادران گاردان به فاصلهء هفتاد و هفت سال در ايران مشغول كار شده باشند .
در اين سلسله مدارك چند گزارش از اتين پادرى ، كنسول فرانسه در شيراز ، ديده مىشود كه شايان مطالعه است . ولى چون اين شخص از آنژ دو گاردان تنفر داشت ، مطالبى را كه دربارهء او نوشته است نبايد خيلى جدى تلقى كرد . پادرى مرد فعال و متهورى بود و غالبا در امور گاردان دخالت مىكرد . كار عمدهاى كه انجام داد اين بود كه عهدنامهء 1715 را به تصويب ايران رساند ، ولى اين موفقيت نتيجهاى نداشت .
جلد هفدهم از مجلدات وزارت امور خارجهء فرانسه شامل دورهاى از 1700 تا 1800 است .
در اين جلد سه نامه مربوط به زمان شاه سلطان حسين يافت مىشود . اول نامهاى است به شمارهء 13 از طرف خان ايروان كه اعزام محمد رضا بيگ را اعلام مىدارد . دوم به شمارهء 21 و مورخ رجب 1134 ( 6 ژانويه - 5 فوريه 1722 ) و از طرف شاه به پادرى نوشته شده است و تصويب عهد نامه را به اطلاع او مىرساند . نامهء سوم ، به شمارهء 23 ، رقم يا فرمانى است كه به متصديان امور در كرمان ارسال شده است و اجازهء تأسيس نمايندگى فرانسه را اعلام مىكند . در اين جلد نامهاى نيز از طرف مهماندارباشى اصفهان خطاب به كنت دومورپا « 3 » ديده مىشود كه در آن از
هامش
( 1 ) . از آقاى كنت دو گاردان متشكرم كه اين اطلاعات را دربارهء اجداد خود به من داد .
( 2 ) . بايگانى وزارت امور خارجهء فرانسه ،« Memoires et Documents »، جلد اول ، ورقa28 .
( 3 )Murepas.