3 - ژوزف آپى سليميان
از احوال ژوزف آپى سليميان در اوايل زندگى او ، به جز مطالب مختصرى كه خود در يكى از يادداشتهايش به زبان تركى نوشته است ، اطلاعى نداريم . « 1 » درست است كه مىگويد در تفليس متولد شد ، ولى دربارهء خويشان و سال تولد خود چيزى نمىنويسد . شايد والدين او ثروت و مكنتى داشتند ، زيرا توانستند فرزند خود را در كودكى به اروپا بفرستند تا زبانهاى غربى را به خوبى بياموزد . مىتوان حدس زد كه وى چون اوايل عمر را در تفليس گذرانيد ، توانست زبانهاى گرجى ، تركى ، فارسى و شايد عربى را ، به اضافهء ارمنى كه زبان مادرى او بود ، ياد بگيرد .
اگر چه محل تحصيل خود را در اروپا ذكر نمىكند ، ولى از آنجا كه ظاهرا زبان فرانسه را خوب مىدانست ، شايد بتوان گفت در هر حال مدتى هم در فرانسه گذرانيده است . شايد در مدرسهء يسوعىها در پاريس به تحصيل مشغول شد ، زيرا دوگا مىنويسد « 2 » كه از سال 1700 تا 1721 « دولت به خرج خود » 22 جوان شرقى را كه غالبا ارمنى هستند براى منشى شدن و خدمت در امور سياسى ، و همچنين براى اشاعه و تبليغ آيين كاتوليك تربيت مىكند . اگر اين فرضيه درست باشد ، احتمالا ژوزف سليميان در همين وقت و در اين مدرسه آيين كاتوليك را پذيرفت .
از آنجا كه ژوزف نشان داد كه با زبان ايتاليايى نيز آشناست ، احتمال دارد كه مدتى هم در ايتاليا اقامت داشته است . قدر مسلم آن است كه پس از اتمام تحصيلات خود در اروپاى غربى ، در ونيز به قصد قسطنطنيه سوار كشتى شد .
ظاهرا دليلى در دست نيست كه نشان دهد ژوزف به محض ورود به قسطنطنيه فورا به عنوان مترجم در سفارت فرانسه به كار مشغول شده باشد ، ولى احتمال آن وجود دارد .
تا اينجا شرحى كه دربارهء زندگى او داديم متأسفانه مبنى بر حدس و گمان بوده است ، ولى خوش بختانه به چند موضوع حقيقى نيز مىرسيم .
در نوامبر 1716 ، آنژدو گاردان و برادرش فرانسوا كه عازم ايران بودند به پرا رسيدند . نظر به اين كه آنژدو گاردان به يك نفر منشى احتياج داشت ، ژوزف با اين سمت به خدمت او در آمد و با او به سوى ايران حركت كرد . چنان كه گفتيم ، گاردان و همراهانش به علل مختلف نتوانستند سفر خود را به سرعت انجام دهند و در اواخر مارس 1718 به كاشان رسيدند ، كه محل اقامت
هامش
( 1 ) . - ترجمهاى از پروفسور واير( Weir )از يادداشت تركى ژوزف كرده است . عنوان آنThe Revolution in Persia at the Beginning of the Eighteenth Centuryدر كتابA Volume of Oriental Studies Presented to Edward G . Browne , pp . 480 - 90( 2 )Dugat , Histoire des Orientalistes de L'Europe du XIIe au XIX siecles ( Paris , 1870 ) , pp XXIII XXIV