عظمت خود بود . « 1 » همچنين طرحهاى زيبايى كه هنرمند هلندى ، كورنليوس دوبروين ، در 1704 - 1705 و 1706 - 1707 از آثار اين شهر ساخته است بسيار جالب است . منظرهء وسيعى كه وى از اصفهان كشيده است ( لوح 74 در جلد اول سفر نامهء او ) نشان مىدهد كه پاى تخت ايران در آن زمان به چه صورت بوده است .
نقشهء اصفهان در ابتداى قرن هجدهم
1 - قصر فرحآباد 2 - پل مرنان 3 - پل اللهوردى 4 - مدرسهء مادر شاه 5 - چهل ستون 6 - عالى قاپو 7 - مسجد شاه 8 - مسجد شيخ لطف الله 9 - ميدان شاه 10 - مركز كمپانى انگليسى هند شرقى 11 - مركز كمپانى هلندى هند شرقى 12 - مسجد جامع 13 - قلعه تبرك 14 - پل جوبى 15 - قصر سعادت آباد 16 - هفت دست 17 - پل خواجو 18 - پل شهرستان 19 - خرابههاى شاه دز 20 - پل ورگان .
اروپايىهايى كه به اصفهان سفر مىكردند ، يا در آنجا مقيم مىشدند ، به طور كلى عمارت زيبا و طرح اصفهان را مىستودند ، ولى بعضى از آنها از كوچههاى تنگ و باريك و پرپيچ و خم و ناهموار و كثيف آن سخن به ميان آوردهاند . گذشته از اين ، در اين كوچهها سوراخها و دست اندازهاى خطرناكى بود كه در شب نمىشد از آنها به آسانى گذشت . « 2 » اگر چه كوچههاى اصفهان چنان كه بايد نبود ، ولى از طرف ديگر منازل بسيار تميز و باشكوهى در آن ديده مىشد . « 3 »
هامش
( 1 )Chardin , Voyages , vo 1 . VII , pp . 273 - 492.
( 2 ) . همان كتاب ، جلد هفتم ، صفحات 285 - 286 .
( 3 )Relation des DifferEntes Especes de Peste que reconnoissent les Orientaux , pp . 42 - 3 ..