4 - پس از آن كه اتباع پادشاه به خوبى در ايالات ايران مستقر شدند ، اگر جنگى ميان فرانسه و انگلستان يا هلند درگيرد ، كشتىهاى فرانسوى مىتوانند به كشتىهاى دشمن در اقيانوس هند حمله كنند و غنايم را براى فروش به ايران يا تركيه ببرند . كالاى زايد را مىتوان به مارسى فرستاد .
5 - در ناحيهء نخجوان دوازده صومعهء راهبههاى ارامنهء پيرو آيين دومينيكن قرار دارد و بيش از پانصد سال است از طرف پادشاهان فرانسه حمايت مىشود . گذشته از اين ، كشيشهاى يسوعى در ساير ايالات ايران و كشيشهاى كبوشى اهل ايتاليا و فرانسه ، و همچنين از فرقهء دومينيكن و كار مليت برهنه پا و اوگوستينين ، در نتيجهء اين تأسيسات تجارى ، بيشتر در اين كشور مورد احترام خواهند بود و پادشاه فرانسه به عنوان حامى كليساى مقدس و تمام هيئتهاى مذهبى در شرق و غرب مورد تعظيم و تكريم واقع خواهد شد . « 1 » دوكن سويل در پايان قسمتى از يادداشت خود كه مربوط به تجارت بود مىنويسد : « عظمت شما در اين خواهد بود كه به نفع بازرگانان فرانسوى دامنهء تجارت را توسعه دهيد . » وى با تذكر دادن منافعى كه از تجارت عايد مبلغان مذهبى خواهد شد مىخواست حرف خود را بهتر به كرسى بنشاند .
پادشاه و وزيران او در آغاز اميدوار بودند كه مذاكرات با محمد رضا بيگ به زودى پايان يابد ولى معلوم شد وى عجلهاى ندارد . عيش و نوش در پاريس ( به خرج پادشاه ) و ساير لذايذ اين شهر ، و همچنين فكر سفرى طولانى و مخاطره آميز باعث شد كه سفير ايران شتابى براى مذاكرات نشان ندهد . در نتيجه ، گفت و گوها زودتر از 13 ژوئن صورت نگرفت . سپس موافقت شد كه اعتراضات فرانسه به عهد نامهء 1718 نوشته و براى ملاحظهء سفير به فارسى ترجمه شود .
همچنين قرار گذاشتند هيئت كوچكى تمام نكات و تغييرات لازم را پيش نويس كند . « 2 »
نخستين ملاقات سفير با اين هيئت در 6 ژوئيه صورت گرفت . از آن به بعد مذاكرات به سرعت پيش رفت و تا دوازدهم آن ماه بر سر تمام مسائل توافق حاصل شد . اشكالى كه ناگهان روى داد اين بود كه محمد رضا بيگ مىخواست عهدنامهء سابق حفظ شود ، و به اين ترتيب لازم بود طرح عهدنامهء جديد متروك و عهد نامهء ديگرى براى ابقاى عهدنامهء سابق طرح شود تا با تغييراتى كه داده بودند سازگار باشد . در اين مرحله بود كه محمد رضا بيگ به منافعى كه از عهد نامهء جديد عايد فرانسه مىشد پىبرد و اظهار داشت كه مطابق دستور شاه بدون سفير فرانسه و نمايندگان كنسولگرى و تجار فرانسه نبايد به ايران بازگردد و از دولت فرانسه تقاضا كرد
هامش
( 1 ) . اين يادداشت در بايگانى وزارت امور خارجه فرانسه ، جلد چهارم ، اوراقa30 وa32 يافت مىشود و خطاب به دوترسى است . هربت در همان كتاب ، ص 259 ، به درستى مىنويسد كه كنسويل اشكالات روابط ميان فرانسه و ايران و بعد مسافت بين كشور را كاملا در نظر نياورده بود .
( 2 ) . براى شناختن اعضاى اين هيئت ، -Herbette , op . cit . pp . 265 - 6.