فصل سوم جلوس شاه سلطان حسين بر تخت سلطنت و اخلاق او
مىگويند شاه سليمان هفت فرزند داشت ، ولى معلوم نيست كه تمام آنان در زمان مرگ پدر زنده بودند . « 1 » اما ترديدى نداريم كه سلطان حسين ميرزا بزرگترين آنها و بعد از او عباس ميرزا فرزند دوم بود . اين دو شاهزاده كه در آن وقت به ترتيب بيست و شش « 2 » و بيست و سه سال داشتند در اخلاق و قيافه با يك ديگر كاملا متفاوت بودند .
سلطان حسين ميرزا صلح جو و متمايل به زهد و رياضت بود و دلى مهربان و رحيم داشت .
مىگويند در آن عهد چنان پرهيزكار و وارسته بود كه نامش را ملاحسين گذاشتند . به ورزش علاقهاى نشان نمىداد و حتى در وقت جلوس به سلطنت قادر به سوار شدن بر اسب نيز نبود « 3 » و چون تمام عمر را مثل اجداد خود تا زمان مرگ پدر در سال 1629 در حرمسرا گذرانده بود ، طبعا از امور خارج آگاهى نداشت . وى آدمى خرافاتى و زود باور بود و تحت تأثير افكار ديگران قرار مىگرفت . اگر چه چهرهاى زيبا و بدنى قوى داشت ، و ليكن بدبختانه پاى او متناسب نبود . به طور كلى مىتوان گفت آن صفات روحى و جسمى كه لازمهء پادشاهان است در او يافت نمىشد .
هامش
( 1 ) . براى اسامى فرزندان شاه سليمان ، - زبدة التواريخ ، ورقb219 . كشيش عيسوى سانسون درVoyage ou Relation de l'Etat du Royaume de Perse , p . 128 .قصهء غير محتملى نقل مىكند به اين معنى كه يكى از فرزندان اين پادشاه به علت شركت در توطئهاى براى تصرف تاج و تخت به قتل رسيد و ديگرى با موافقت مادرش از قصر گريخت تا به سرنوشت برادر دچار نشود و مفقودالاثر گرديد .
( 2 ) . مطابق نوشتهء محمد على بن صادق در كتاب مرآة الصفا ، موزهء بريتانيا ،Mnss . Add . 6539 , 6540و قسمت هشتم ، ورقa166 ، شاه سلطان حسين در سال 1089 متولد شد ، ولى در حقيقت چند سال قبل از اين تاريخ ديده به جهان گشود . اكثر منابع نشان مىدهند كه وى در هنگام جلوس بر تخت سلطنت در 1694 در حدود 26 سال داشت .
( 3 ) . جهان گرد ايتاليائى جيوانى جملى كاررى( Giovani Gemelli - Carerei )كه در هنگام بر تخت نشستن شاه سلطان حسين در اصفهان بود ، مىنويسد كه شاه را در يكى از باغهاى قصر ديده است كه اسب سوارى مىآموزد .A Collection of Voyages , ( London , 1704 ) , vo 1 . Iv , p . 144 , by J . Churchill .