تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — صفحة 393

مساهمون:

ص٣٩٣
عهدنامه در چه تاريخى به امضا رسيد . ميشل مىنويسد كه آن را در تاريخ 15 ( سپتامبر ) برايش فرستادند ولى از فحواى كلام در آخر عهد نامه چنين بر مىآيد كه در آغاز رجب 1120 منعقد شد . احتمالا آنچه روى داده از اين قرار است كه عهد نامهء مورد قبول در 14 سپتامبر ( 28 جمادى الثانى 1120 ) به دست او رسيد و دو روز بعد در اوايل رجب امضا شد . اين عهدنامه داراى سى و يك ماده است كه اهم آنها از قرار ذيل است : 1 - چنان كه موافقت شد ، حقوق گمركى بر صادرات و واردات از قرار سه درصد تعيين گرديد و اين ترتيب بعد از انقضاى پنج سال معافى اجرا خواهد شد . ( مادهء 2 ) 2 - در دو ماده‌اى كه به خوبى تصريح نشده است ( مادهء 7 و 8 ) ، به فرانسوىها اختيار داده شد كه هر ساله مقدارى طلا و نقره به بهاى 21000 تومان صادر و وارد كنند و همچنين ساليانه مقدارى امتعهء هندى و غيره به بهاى 7000 تومان و كالاهايى از تركيه وارد يا مانند پارچه و فاستونى و « كالاهايى كه شباهتى به امتعهء هندى نداشته باشد » به بهاى 14000 تومان وارد نمايند . اگر بيش از اين مبالغ كالاهايى وارد يا صادر شود ، بايد ده درصد حقوق گمركى بپردازند . 3 - بيش از 500 بار كالا از عوارض راه دارى معاف نخواهد بود ( مادهء 9 ) . 4 - بعد از تصويب اين عهدنامه و ورود نمايندگان تجارى فرانسه به ايران ، بايد يكى از منازل شاه در اصفهان را براى ايشان اختصاص داد ( در صورتى كه بخواهند در اين شهر ساكن شوند ) ( ماده 3 ) . همچنين بايد منازل ديگرى در بندر عباس و كنگ و بندر ريگ در اختيار آنها گذاشت و به آنها اجازهء برافراشتن پرچم فرانسه را بر فراز اين منازل داد « هم چنان كه ساير اروپايىها از اين امتياز برخوردارند » ( مادهء 4 و 5 ) . 5 - بازرگانان و ساير فرانسوىها و تا بيست نفر نوكر ارمنى و هندى آنها بايد از پرداخت ماليات و خراج معاف باشند ( مادهء 11 ) . 6 - در صورت بروز اختلاف ميان دو نفر فرانسوى ، يا اين كه يكى از آنها ديگرى را بكشد ، كنسول فرانسه به تنهايى بايد قضاوت كند . اگر فرانسوىها از يك طرف و مسلمان‌ها با ساير اروپايىها از طرف ديگر اختلافى داشته باشند ، يا كسى كشته شود ، قضات مسلمان بايد در آن قضيه تحقيق كنند و در حضور كنسول فرانسه آن را مورد مطالعه قرار دهند . هيچ فرانسوى متهم به قتل را نبايد بدون دليل زندانى يا مجازات كرد . ( مادهء 16 و 18 ) . 7 - هر رئيس ، ناخدا و كنسولى كه از طرف پادشاه فرانسه تعيين گردد مىتواند در هر بندر ايرانى مقيم شود ( مادهء 23 ) .
هامش
Negociations en perseاوراقb21 -b16 در همان جا يافت مىشود . بازل و پادرى بعضى از مواد را در هم ريختند و تعداد آن را از 31 به 29 تقليل دادند .