فعاليت روسها در ايران شكايت كرد . نپلويف پاسخ داد كه اگر دولت متبوع او به همان شدت تركها جنگ را در ايران ادامه نداده ، به علت عهد نامهء روسيه با طهماسب بوده است . داماد ابراهيم سپس گفت كه روسيه يا بايد طهماسب را مجبور به مصالحه كند يا لشكرى براى حمله به ايران با همكارى تركيه فراهم سازد . « 1 »
اگر چه استانيان و آندره زل تا آنجا كه مىتوانستند كوشيدند مانع كارها شوند ولى روميانتسف عاقبت موفق شد با مير عالم درويش محمد آقا نمايندهء تركيه در آوريل 1726 عازم نواحى سرحدى شود . آندره زل در نتيجهء سياست جديد فرانسه راجع به تركيه و روسيه « 2 » نگذاشت كه دو سن داليون ، از خويشان دوبوناك به عنوان ميانجى همراه درويش محمد آقا و روميانتسف برود و بهانه آورد كه خدمات آن شخص در جاى ديگرى مورد نياز است .
هنوز روميانتسف و همكار ترك او از ارزنة الروم فراتر نرفته بودند كه درويش محمد آقا ناگهان براى انجام امر مهمى به قسطنطنيه فرا خوانده شد . تعويق ديگرى كه در كار ايجاد شد به علت آن بود كه نمايندهء تركيه مجبور گرديد در عمليات نظامى عليه طوايف شاهسون و شقاقى شركت كند . « 3 » در سپتامبر 1726 هنگامى كه مأموران مشغول تعيين حدود شدند ، ساكنان شماخى به دولت تركيه شكايت كرده گفتند كه مرز روسيه و تركيه نبايد در مجاورت آن شهر تعيين شود و چون مردم شماخى مىخواستند شورش كنند ، حاجى مصطفى پاشا سر عسكر گنجه مأمور سركوبى آنها شد .
پس از استقرار آرامش ، فن لوكه و گربر كه به روميانتسف ملحق شده بودند ، به اتفاق درويش محمد آقا به تعيين مرزها پرداختند و طبق عهدنامهء 1724 از شماخى به طرف سواحل درياى خزر رفتند و نخستين نقطه را در دهكدهء مبور ، در 17 ميلى مشرق شماخى ، تعيين كردند . « 4 » اين نقطه تقريبا يك سوم مسافت از شماخى تا درياى خزر فاصله داشت . در مبور تپهء بزرگى جهت علامت بر پا ساختند . روز بعد ، نمايندگان روس و ترك ، به همراهى حاجى مصطفى پاشا ، به
هامش
( 1 ) . استانيان ، 6 فوريه 27 ژانويه 1726 .
( 2 ) . انگلستان هنوز مىكوشيد كه روابط روسيه و تركيه را تيره سازد ، زيرا از يك طرف مىديد كه امپراتريس كاترين در نتيجهء سياست خود ، مربوط به شلزويگ - هلشتاين ، هانور را تهديد مىكند و از طرف ديگر مىشنيد كه امپراتريس طرفداران ژاك را تشويق مىنمايد ، - نامه دوك نيوكاسل( Newcastle )خطاب به استانيان ، مورخ 26 / 15 ژانويه 1726 ( جلد 25 - 97State Papersكه در آن به استانيان توصيه مىكند كه تركها را وادارد كه روسها را در ايران سرگرم كنند و به اين ترتيب توجه آنها را به آن جانب معطوف سازد .
فرانسه در نتيجهء امضاى معاهدهء هانور در سوم سپتامبر 1725 ، از متفقان انگلستان شده بود و اين اتفاق براى مقابله با اتحاد اتريش و اسپانيا و اتحاد احتمالى ميان اتريش و روسيه ( كه بعدا صورت تحقق به خود گرفت ) به عمل آمد . به اين علل ، سفير فرانسه در قسطنطنيه همان سياستى را كه استانيان نسبت به روسيه و تركيه در پيش داشت تعقيب مىكرد .
( 3 ) . - اوايل فصل بيست و يكم .
( 4 ) . - اواخر فصل هفدهم .