فصل بيست و هشتم سياست روسيه و تركيه دربارهء ايران از 1725 تا 1730
چنان كه ديديم ، « 1 » مرگ پطر كبير در سياست روسيه نسبت به ايران و در روابط آن كشور با تركيه بر سر مسئلهء ايران تأثير عميقى به جاى گذاشت . سياست توسعه طلبى روسيه بعد از مرگ پطر رو به ضعف نهاد ، در صورتى كه تركها به فعاليت خود در ايران ادامه دادند ، تا آن كه لشكركشى آنها به طرف شرق باعث در افتادن آنها با اشرف شد .
1 - تعيين مرزهاى روسيه و تركيه در داغستان و شيروان
مرگ پطر كبير و پيروزىهاى قشون ترك در ايران در سال 1725 باعث شد كه تركيه از روسيه زياد بيمناك نباشد . اين تحول از رفتارى كه تركها با سرتيپ الكساندر روميانتسف كردند ، به خوبى معلوم مىشود . اين شخص نمايندهء مخصوص پطر كبير بود و تزار او را در اواخر 1724 به قسطنطنيه فرستاده بود تا نسخههاى عهدنامهء تقسيم ايران را مبادله كند و همچنين مرزهاى سرزمينهايى را كه عهدنامهء مذكور به روسيه و تركيه داده بود معين نمايد .
روميانتسف قبل از آن كه در 11 سپتامبر / 31 اوت 1724 عازم قسطنطنيه شود اختيارات كامل براى تعيين حدود به دست آورده بود . « 2 » در همان تاريخ به سرگرد گربر « 3 » كه فرمان دهى توپ خانهء روسها را در سال قبل ضمن محاصرهء باكو به عهده داشت و همچنين به سرهنگ دوم فن لوكه ، افسر پياده ، اختيارات كامل نيز براى همان منظور داده شد . « 4 »
هامش
( 1 ) . - آخر فصل هفدهم ، آخر فصل هيجدهم و فصل نوزدهم .
( 2 )De Koch , Histoire abregee des Traites de Paix , vo 1 . XIV , p . 311. ( 3 ) . - اواخر فصل هيجدهم . براى جزئيات زندگى گربر ، - مقدمهاى كه مولر برNachrichten، در صفحات 2 - 4 ، جلد چهارم از كتاب -Sammlung Russi ccher Geschichte -نوشته است .
( 4 )De Koch , ibid , P . 311.