نادر پس از آن كه هر اختيارى كه مىخواست از طهماسب كسب كرد ، در 24 دسامبر با سربازان خود به قصد فارس به حركت در آمد و از طريق ابرقو و مشهد مادر سليمان ( پازارگاد ) به زرقان در حوالى شيراز رفت و در اين محل اشرف با بيست هزار سرباز در انتظار ورود او بود . در جنگ سختى كه بر پا شد ، اشرف با وجود مهارتى كه از خود نشان داد شكست خورد و به شتاب به طرف شيراز عقبنشينى كرد . « 1 »
روز بعد ، محمد سيدال و دو تن ديگر از بزرگان افغانى به نام مير صادق و ملا زعفران به حضور نادر آمدند و امان خواستند . نادر در جواب گفت كه به آنها امان خواهد داد و همچنين اگر اشرف تقاضاى تسليم شدن كند خواهش او را خواهد پذيرفت ، مشروط به آن كه بازماندگان خانوادهء سلطنتى را پس بدهد .
افغانها تمام اين اسيران را كه ظاهرا همگى زن بودند تسليم كردند ولى خود اشرف در اثر توصيهء سيدال با باقى سربازان به اميد فرار به طرف قندهار از شيراز گريخت . « 2 »
نادر هنگامى كه گرد و غبارى را كه افغانها بر پا كرده بودند ديد ، به تعقيب آنها پرداخت .
طلايهداران لشكر او كه شامل پانصد نفر از طايفهء افشار و كردان قراچورلو بودند در پل فسا ، در ده ميلى جنوب شرقى شيراز ، به افغانها رسيدند . در جنگى كه در گرفت عدهاى از افغانها گرفتار و عدهاى ديگر در رودخانه غرق شدند . ولى اشرف و جمعى از سربازانش به لار گريختند . نادر فراريان را چند فرسنگ دنبال كرد ولى نتوانست به آنها برسد . ناچار به شيراز بازگشت و فرمان داد دروازههاى شهر را ببندند . « 3 »
در ميان اسرايى كه به دست سربازان نادر گرفتار شدند عدهاى از بزرگان افغانى ديده مىشدند كه مهمترين آنها ميانگى بود كه در دستگاه محمود از لحاظ مذهبى مهمترين منصب را داشت ، و ديگرى ملا زعفران بود . ملا زعفران در ضمن فرار از چنگ نگهبانان در آب افتاد و غرق شد ولى ميانگى و ساير بزرگان به قتل رسيدند . « 4 »
اشرف نه روز در لار ماند . هر روز عدهاى از سربازانش مىگريختند ولى تقريبا همگى به
هامش
پيشنهاد نادر را بپذيرد و بعدها كه احتياجى به خدمت او نداشته باشد پاداش گستاخى او را بدهد و گفتند كه در اين مورد سربازان حاضر به پذيرفتن اوامر سردار ديگرى نيستند .
( 1 ) . مطابق نوشتهء ميرزا احمد شيرازى ، نوروزنامه ، ص 6 ، ده هزار نفر افغانى اسير شدند . همچنين - فارسنامهء ناصرى ، ص 167 تأليف حسن بن حسن فسايى .
( 2 ) . تاريخ نادرى ، ص 70 .
( 3 ) . براى اقداماتى كه در گمبرون به عمل آمد و كارهايى كه نمايندگان كمپانى انگليسى هند شرقى و كمپانى هلندى هند شرقى انجام دادند ، - اواخر فصل سى و سوم .
( 4 ) . تاريخ نادرى ، صفحات 70 - 72 .