تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — صفحة 282

مساهمون:

ص٢٨٢
نسبت به رهبران تقويت كرد و احساسات جنگ جويانهء آنان را بر انگيخت و در آنها روح انضباط دميد و به آنان تعليمات نظامى داد . در حقيقت چنان دشوارىهايى وجود داشت كه هر كس به جز نادر بود از ادامهء كار نوميد مىشد . اگر چه شورش‌هاى بىشمارى كه به وسيلهء تركمان‌ها و كردها و ساير طوايف سركش بر پا شد به نادر مجال نداد كه نقشهء اصلى خود را عملى كند ، و باعث وقفه در كارش گرديد ، ولى آن حوادث به سربازانش فرصتى داد كه تجارب جنگى كسب كنند . در تابستان 1727 نادر با هشت هزار سرباز به منظور سركوبى يكى از رؤساى سيستان ، به نام حسين سلطان ، و شكست دادن افغان‌هاى سنگان و بهدادين « 1 » عزيمت كرد . حسين سلطان در اثر تحريكات ملك محمود سر به شورش برداشته بود و يكى از برادران ملك محمود ، به نام ملك كلب على ، و فرزند اين شخص ، موسوم به ملك لطفعلى ، از او طرف‌دارى مىكردند . افغان‌هاى ساكن سنگان و بهدادين شعبه‌اى از طايفهء ابدالى هرات بودند . نادر به سرعت حسين سلطان را مغلوب كرد ، ولى نتوانست ملك كلب على و فرزندش را اسير كند و هر دو گريختند و در اصفهان به اشرف پيوستند . افغان‌هاى سنگان بدون مقاومت تسليم شدند ولى ساكنان بهدادين تا چند روز در قلعهء شهر پاىدارى كردند . عاقبت رئيس آنان تسليم شد و قول داد در حفظ صلح بكوشد . در اين ضمن افغان‌هاى سنگان در غياب نادر شورش كردند . نادر فرمان داد به سرعت چند توپ از مشهد بياورند و خود عازم سنگان شد و آن را در محاصره گرفت . پس از رسيدن توپ‌ها و گلوله باران كردن شهر ، نادر نزديك بود در ضمن تعليم دادن به توپچىها كشته شود . خوش بختانه نادر قبل از آتش كردن يكى از توپ‌ها چند قدم به عقب رفته بود زيرا توپ تركيد و چند نفر از افسران و سربازان را كشت . « 2 » به زودى نادر سنگان را با حمله گرفت و تمام مدافعان را از دم تيغ گذرانيد . در ضمن اين محاصره ، افغان‌هاى بهدادين نيز سر به شورش برداشتند و از هرات تقاضاى كمك كردند . در نتيجه در حدود هفت تا هشت هزار نفر از ابدالىها به يارى آنها شتافتند و سپس در برابر نادر و لشكر او در حوالى سنگان صف آرايى كردند . نادر به علت بىتجربگى بسيارى از سربازان خود ، قسمت اعظم لشكر را در خندق‌ها جاى داد و با پانصد سوار كار آزموده مكرر به افغان‌ها حمله برد . اگر چه سربازانى كه در خندق بودند مىخواستند در اين مبارزه شركت كنند ، ولى نادر به آنها اجازه نداد . بعد از چهار روز جنگ و زد و خورد ، ابدالىها ، به قول ميرزا مهدى ، « حرب را به هرب
هامش
( 1 ) . اين دو شهر در قسمت جنوب ناحيه خاف ( خواف ) قرار دارند . سنگان در 62 ميلى جنوب غربى تربت شيخ جام و 40 ميلى مغرب سرحد فعلى ايران و افغانستان واقع است . بهدادين ، كه امروزه به نام بهداوين معروف است ، در 17 ميلى جنوب غربى سنگان قرار دارد . ( 2 ) . تاريخ نادرى ، ص 47 .