آنجا كه مقامش به او اجازه مىدهد عمل كند . « 1 »
اگر چه خطر جنگ ميان روسيه و تركيه تا حدى بر طرف شده بود ، ولى موانعى كه بر سر روابط آنها راجع به ايران وجود داشت در اثر اعلان جنگ تركيه به طهماسب و اشغال گرجستان ايران در شمال ، و ولايات كرمانشاه و همدان در جنوب زيادتر شده بود . « 2 » تصرف باكو توسط روسيه در ژوئيهء 1723 نيز يكى از اشكالات كار بود . « 3 »
در مذاكراتى كه قرار بود صورت بگيرد ، از طرف تركيه محمد افندى و رئيس افندى ( وزير امور خارجه ) و حاجى مصطفى برگزيده شدند . شخص اخير كه بسيار با كفايت و ناطق زبر دستى بود سابقا دفتر دار يا وزير دارايى بود ، ولى شغل آسانتر « دفتر امينى » يا ناظر مالى را انتخاب كرده بود . « 4 » در مذاكرات مفصلى كه در هفدهم و بيست و نهم ژوئيه 1723 صورت گرفت ، نتايج قطعى به دست نيامد . نپلويف از علاقهء تزار به حفظ صلح سخن گفت و اظهار داشت دليل اين ادعا آن است كه تزار از اقدامات بيشترى عليه لزگىها خوددارى كرده است . سپس نپلويف مطالب خود را دربارهء متصرفات روسيه در سواحل بحر خزر تكرار كرد و گفت روسيه نمىتواند دخالت هيچ كشورى مخصوصا تركيه را در اين نواحى تحمل كند و پيشنهاد كرد كه هر دو طرف دست از مخاصمات بردارند و تركيه از پيش روى در خاك ايران مخصوصا در گرجستان خوددارى كند تا خطر جنگ از ميان برود .
نمايندگان تركيه هم علاقه خود را به حفظ صلح ابراز داشتند ، ولى گفتند ادعاهاى روسيه را نمىتوانند بپذيرند ، زيرا از ديدن مسلمانان سنى تحت انقياد يك دولت مسيحى اكراه دارند و مىخواهند بدانند روسيه به چه حقى مايل است كه تركها از ادامه عمليات در گرجستان منصرف شوند ، زيرا روسيه هرگز اين ولايت را در تصرف نداشته است و آنها ايران را مملكتى از دست رفته و بدون فرمانروا مىدانند .
مهمترين جنبهء سياست تركها عبارت بود از تغيير رويهء آنها نسبت به محمود ، و مسلما گزارش عثمان آقا در اين باره تأثير داشت . تركها ديگر از محمود حمايت نمىكردند و مىگفتند
هامش
اين اخطار را در نامهاى كه به كامپرودون در 5 مارس 1723 نوشت به دوبوناك تذكر داد : « نظريهء تزار هر چه مىخواهد باشد ، شما بايد خيلى مواظب باشيد تا سفير پادشاه در تركيه را ملامت نكنند كه با بيان كردن علاقهء روسها به حفظ صلح خواسته است تركها را فريب دهد زيرا در حقيقت روسها مايلند جهت فراهمآوردن وسايل جنگى از فرصت استفاده كنند . وظيفهء شما اين است كه آقاى دوبوناك را از راهى كه بايد درپيش گيرد مطلع سازيد . » - مقدمهاى كه شفر برMemoire historique، اثر دوبوناك نوشته است .
( 1 )De Bonnac , Memoire historique.
( 2 ) . - فصل نوزدهم .
( 3 ) . - فصل هجدهم .
( 4 ) . - ضميمهء چهاردهم كتاب دوبوناك ،( Memoire historique )