تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — صفحة 131

مساهمون:

ص١٣١
اين حال را دارند . » « 1 » ولى وختانگ كه از طرز رفتار شاه نسبت به خود خشمگين بود نخواست سوگند خود را در مورد شمشير نكشيدن در دفاع شاه بشكند . عليمردان خان به شاه پيغام فرستاد كه مجبور است تا خوب شدن زخمش در خانه بماند و سپس به كمك او خواهد آمد . « 2 » اشخاص ديگر به همين طريق وعدهء كمك دادند ولى به آن وفا نكردند . از كسانى كه شاه با آنها مشورت كرد يكى لطفعليخان داغستانى بود كه از زندان به قصر آورده شد . مىگويند وى به شاه چنين پيش نهاد كرد : 1 - به كسانى كه به او خوب خدمت كنند پاداش مناسب بدهد 2 - امر دهد آذوقه فراهم و به شهر آورده شود 3 - كسانى را كه در جنگ گلناباد از خود شهامتى نشان نداده‌اند گردن بزند . اگر چه شاه تا حدى پيش نهاد اول و دوم را پذيرفت ولى در مورد سومى اقدامى نكرد . « 3 » گذشته از اين ، به جاى آزاد كردن لطفعلىخان ، او را دوباره به زندان فرستاد . « 4 » در اين مورد حتما شاه بنابر توصيهء سيد عبد الله و حكيم‌باشى عمل كرد . اتين پادرى ، كنسول فرانسه در شيراز ، كه در آن وقت در اصفهان بود ، به پاريس خبر داد كه به اعتماد الدوله توصيه كرده است با افغان‌ها صلح كند . « 5 » مطابق شرحى كه وى مىنويسد ، محمد قليخان پيش نهاد او را پذيرفته و سپس پرسيده است اگر شاه موافقت كند آيا او ( پادرى ) به عنوان ميانجى عمل خواهد كرد يا نه . در اين موقع سربازان تازه نفسى به پاى تخت رسيدند و وزرا دل گرم شدند و تصميم گرفتند با محمود مذاكره نكنند . در دهم مارس ، شاه بزرگ‌ترين فرزند خوه ، محمود ميرزا ، را كه در آن وقت بيست و پنج سال بيش نداشت از حرم‌سرا بيرون آورد و او را نمايندهء خود كرد . مقصود او از اين عمل اين بود كه فرزند خود را از اصفهان براى جمع‌آورى لشكر بفرستد ، زيرا حدس زده شد كه اگر يكى از شاه‌زادگان فرمان‌دهى را به عهده بگيرد ، مردم بيشتر در زير پرچم او گرد خواهند آمد . « 6 » از آنجا كه
هامش
( 1 ) . كروسينسكى ، ص 114 . گودرو در كتاب خود ،Relation de Perse , ecrite par un Missionnaire a un de ses amis en France .ص 52 ، مىگويد : « گرجىها بدون ترديد دليرترين مردان شرق هستند . » هم‌چنين - كتاب فيليپ آوريل, ( Philippe Avril ) Voyage en divers Etats d'Europe et d , Asie , Entrepris pour decouvrir un nouveau chemin a la Chine( Paris , 1693 ) , p . 60 .( 2 ) . داگ رجيستر ، 11 مارس 1722 . ( 3 ) . اگر اين پيش نهاد را پذيرفته بود ، چند سردارى بيش برايش باقى نمىماند ! ( 4 ) . داگ رجيستر ، 10 مارس . ( 5 ) . - گزارش بىتاريخ پادرى ، در بايگانى وزارت امور خارجه فرانسه ، جلد ششم ، ورقb426 . ( گزارش‌هاى پادرى را بايد با احتياط خواند ، زيرا به علت رقابت با آنژدو گاردان ، قنسول فرانسه در اصفهان ، در شرح مذاكرات خود با دولت ايران اغراق و مبالغه كرده است . ) ( 6 ) . زبدة التواريخ ، ورقa210 . هم‌چنين - داگ رجيستر ، تاريخ دهم مارس و گزارشى در بايگانى وزارت امور