تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — صفحة 103

مساهمون:

ص١٠٣
مسقط ببندد ، « 1 » آنها را نيز تحريك مىكرد . در نتيجه ، مذاكرات با پرتغالىها به جايى نرسيد و از طرف دولت فرانسه نيز كمكى از طريق دريا نشد . « 2 » مع‌الوصف لطفعليخان موفق شد با دادن رشوه امام مسقط را وادار به بازگرداندن بحرين به ايران كند . « 3 » در اين ضمن ، لطفعليخان سپاهيانش را در املاك رقباى سياسى عموى خود مستقر و تمام آذوقه و جانوران باركش و اسلحه‌اى را كه مورد احتياجش بود مصادره كرده بود . اگر چه اين عمل باعث شد كه ملزومات سپاهش فراهم شود ، ولى صاحبان آن املاك عصبانى و خشمگين شدند . شايد در تابستان 1720 بود كه فتحعليخان تصميم گرفت دست از حمله عليه مسقط بشويد تا خطر افغان‌ها را بر طرف كند و تسلط ايران را بر ولايات هرات و قندهار برقرار سازد . نقشهء او اين بود كه دربار متدرجا به خراسان انتقال يابد و در ضمن راه لطفعلى خان و سپاه او به شاه ملحق گردد . نقشهء فتحعليخان راجع به انتقال دربار به خراسان براى نظارت در عمليات جنگى عليه شورشيان افغانى باعث خشم وزراى ديگر ، مخصوصا دو دشمن سرسخت او محمد حسين ملا باشى و رحيم خان حكيم باشى ، شد . « 4 » محمد حسين كه مثل پدر بزرگش ، محمد باقر مجلسى ، متعصب بود ، از فتحعليخان داغستانى به علت سنى بودنش تنفر داشت . گذشته از اين ، فتحعليخان وابسته به يكى از خانواده‌هاى معروف و معتبر لزگى بود و دشمنانش اين قضيه را مستمسك قرار دادند و گفتند كه با شورشيان آن طايفه هم دست است . « 5 » همچنين اعيان و مالكانى كه لطفعليخان سپاهيان خود را در املاك آنها مستقر ساخته بود به دشمنى با فتحعليخان برخاستند . در نتيجه ، اين شخص نتوانست شاه را به آسانى وا دارد كه از قزوين حركت كند و در اين صورت هم شاه از حدود تهران فراتر نرفت ( اكتبر 1720 ) .
هامش
مىزيستند . وى در اوايل قرن هيجدهم به عنوان مترجم وارد سفارت فرانسه شد و تابعيت فرانسه را پذيرفت . پادرى مرد كاردان و با استعدادى بود و زبان‌هاى يونانى ، فرانسوى ، ايتاليايى ، اسپانيولى ، پرتغالى ، تركى ، فارسى و عربى را مىدانست . - گزارش او :Negociation en Perse , fol . 29 a , Papiers de Paderi Sic، بايگانى وزارت امور خارجهء فرانسه ، جلد چهارم ، 1686 ، دفتر چهارم . ( 1 ) . - فصل سى و هفتم . ( 2 ) . همان جا . ( 3 ) . تسلط ايران بر جزاير بحرين ديرى نپاييد ، زيرا شيخ جباره كوكانى طاهرى ، رئيس اعراب هواله جزاير مذكور را به تصرف در آورد تا آن كه نادرشاه او را در سال 1736 از آنجا طرد كرد . اعراب هواله رسما از اتباع ايران بودند ، ولى رؤساى آنها فقط اظهار اطاعت و انقياد مىكردند . ( 4 ) . جان بل انترمونايى در ايامى كه به همراهى ولينسكى در اصفهان بود ، با رحيم‌خان ملاقات كرد و او را مرد مسنى ناميد كه رفتارى با وقار داشت و همه جا او را حكيم ( طبيب ) مىخواندند . - كتاب او :Travels، جلد اول ، ص 93 . ( 5 ) . چنان كه بعدا شرح خواهيم داد ، در سال‌هاى 1719 - 1720 لزگىها شورش كردند .
انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — صفحة 103 | لارنس لاكهارت / اسماعيل دولتشاهى