و هرگاه با خدا پيمان بستيد ، به آن عمل كنيد و سوگندهاىتان را پس از محكم كردن نشكنيد كه خداوند را ضامن خود قرار داديد ، قطعاً خداوند كارهاىتان را مىداند « 1 » .
آياتى از قرآن كه بر اين بحث دلالت مىكند بسيار زياد است و همين مقدار كافى است .
1163 - ( 1 ) عبداللَّه بن سنان گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء اين سخن خداوند سؤال كردم : « اى مؤمنان ، به تعهدهاىتان عمل كنيد . » امام عليه السلام فرمود : مقصود عهد و پيمانهاست . »
1164 - ( 2 ) در كتاب الجعفريات از على عليه السلام روايت مىشود كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « كسى كه امانتدار نيست ايمان ندارد و كسى كه پايبند به عهد و پيمان نيست ، دين ندارد و كسى كه ركوع و سجود نمازش را كامل بهجا نياورد ، نماز ندارد . »
1165 - ( 3 ) سيد فضل اللَّه راوندى در كتاب نوادرش از امام موسى بن جعفر عليه السلام از نياكانش روايت مىكند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « هنگامى كه خداوند بهشت جاودان را آفريد . . . خداوند تعالى [ به بهشت ] فرمود : « به عزت و جلال و مقام بلندم سوگند ، دائم الخمر و . . . و ختّار - كسى كه به پيمانش عمل نمىكند - را وارد تو نخواهم كرد . »
1166 - ( 4 ) در كتاب غرر الحكم و درر الكلم از اميرمؤمنان عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « برترين امانتدارى عمل به عهد و پيمان است . »
1167 - ( 5 ) و فرمود : « از نشانههاى ايمان عمل به عهد و پيمان است . »
1168 - ( 6 ) و فرمود : « عملكننده به وعده و وفاكننده به نذر باش . »
1169 - ( 7 ) در كتاب تفسير منسوب به امام حسن عسكرى عليه السلام از امام باقر عليه السلام روايت مىشود كه فرمود :
« [ روز قيامت ] دربارهء كسى كه در دنيا به تعهداتش در مورد نذرها و سوگندها و وعدههايش عمل كرده است ، گفته مىشود : اى فرشتگان ، اين بنده در دنيا به پيمانهايش عمل كرد ، پس در اينجا به وعدههاى ما براى وى عمل كنيد و بر او سهل و آسان گيريد و در حسابرسى او سختگيرى نكنيد .
در اين هنگام فرشتگان وى را به سوى بهشت حركت مىدهند . »
1170 - ( 8 ) على بن جعفر گويد : « از برادرم - امام موسى بن جعفر عليه السلام - سؤال كردم : شخصى در غير معصيت با خداوند عهد و پيمان مىبندد ، اگر به عهدش وفا نكند چه چيزى بر عهدهء اوست ؟
امام عليه السلام فرمود : بردهاى آزاد مىكند يا صدقهاى مىپردازد يا دو ماه پىدرپى روزه مىگيرد . »
هامش
( 1 ) . نحل 16 / 91 .