حكم گويد : به خدا سوگند هنوز سخن من تمام نشده بود كه امام عليه السلام فرمود : به ثلث آنچه در اختيار دارد ، اقرار كرد و ميراثى نيز براى وى نيست . حكم گفت : به خدا سوگند ! هرگز كسى را با فهمتر از ابوجعفر نديدهام . »
ابن ابى عمير گويد : « توضيح سخن امام عليه السلام اين است كه آن زن ارث نمىبرد تا بدهى ميّت پرداخت شود و او هزار درهم بر جاى گذاشته و هزار و پانصد درهم به همسرش و آن مرد بدهكار است ، پس ثلث هزار درهم براى آن زن است و دو سوم آن متعلق به آن مرد . »
اين حديث در كتاب دعائم الاسلام نيز روايت شده است با اين تفاوت كه در پايان آن مىافزايد :
« تا اينكه بدهى را بپردازد و به جاى جمله : ثلث آنچه در اختيار دارد ، دو سوم آمده است . »
807 - ( 6 ) فضيل بن يسار گويد : « ميّتى همسر و وارثان و هزار درهم از خود بر جاى گذاشت . همسرش بر پانصد درهم ، بيّنه اقامه كرد و آن را به همراه ميراثش گرفت . سپس مردى هزار درهم عليه ميّت - بدون بيّنه - ادعا و آن زن به سود وى اقرار كرد . امام باقر عليه السلام در اين باره فرمود : به از دست رفتن ثلث مالش اقرار كرد و ارث نمىبرد آن زن ، دو سوم پانصد درهم را مىگيرد و بقيه را به آن مرد تحويل مىدهد ؛ زيرا اقرار آن زن عليه خودش همانند بينه است . »
ارجاعات
گذشت : در روايات باب چهل و چهارم از ابواب عتق مناسب با آن هست .
مىآيد :
و در باب چهلم از ابواب شهادات مطالبى مناسب با اين بحث وجود دارد ؛ پس مراجعه كنيد .
باب 5 عدم تأثير اقرار هنگام حبس ، تهديد ، ترساندن و برهنه كردن
808 - ( 1 ) ابو البخترى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه اميرمؤمنان عليه السلام فرمود : « هركس هنگام برهنه يا زندانى يا ترسانده يا تهديد شدن اقرار كند ، حدى بر او نيست . »