18 - ( 18 ) ابن سنان ( يا ابن مسكان ) از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « عاريه ضمانت ندارد مگر آنكه شرط ضمان در آن شود ، به جز دينار كه بدون شرط ضمانت نيز در آن ضمان است . »
19 - ( 19 ) عبدالملك بن عمرو از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « عاريهگيرنده ضامن نيست مگر آنكه صاحبش شرط ضمانت كند ، به جز درهم كه ضمانت شده است ؛ خواه صاحبش شرط كند يا شرط نكند . »
20 - ( 20 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « اگر عاريهگيرنده در مورد عاريه مرتكب كار خلافى شود و تمام يا بخشى از آن را تلف يا فاسد كند - در صورت زيادهروى و تجاوز - ضامن چيزى است كه اتلاف و فاسد كرده است . »
21 - ( 21 ) وهب از امام صادق عليه السلام از اميرمؤمنان عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هركس برده مملوك گروهى را عاريه كند ، آنگاه عيبى بر آن وارد شود ، ضامن آن است و هركس كودك آزادى را عاريه كند و معيوب شود ، ضامن آن است . »
اين روايت در گزارش ديگرى به جاى « عاريه كند » ، « كمك گيرد » آمده است .
مرحوم شيخ طوسى قدس سره مىفرمايد : « در اين روايت احتمالاتى وجود دارد :
1 - اينكه وى در صورت عاريه گرفتن از غير مالكش ، ضامن آن است .
2 - اينكه وى در نگهدارى از آن كوتاهى يا [ در بهرهبردارى از آن ] زيادهروى كرده است تا تلف شده است .
3 - اينكه عليه وى شرط ضمانت كرده باشد . »
22 - ( 22 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « هرگاه عاريهگيرنده تلف عاريه را ادعا كند و بيّنهاى بر آن نداشته باشد ، از كسانى است كه در مورد اتهام قرار دارد ، سخنش تصديق نمىشود و ضامن آن مىشود . »
ارجاعات
گذشت : در روايت پنجم از باب يكم از ابواب حقوق مستحب فرموده امام عليه السلام كه : « و ماعون از زكات نيست . آن كار نيكى است كه انجام مىدهى و وسايل خانه است كه عاريه مىدهى . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 57
مساهمون: السيد البروجردي
ص٥٧