774 - ( 5 ) ابو بصير و ابو ايوب از امام صادق عليه السلام - دربارهء نوجوان ده سالهاى كه وصيت مىكند - روايت مىكنند كه فرمود : « در صورتى كه براى كار صحيحى وصيت كند ، جايز است . »
775 - ( 6 ) عبداللَّه بن سنان گويد : « پدرم در حضور من از امام صادق عليه السلام دربارهء اين سخن خداوند عزيز و باشكوه سؤال كرد : « تا هرگاه به مرحله نيرومندى رسيد . » امام عليه السلام فرمود : مقصود از آن احتلام است .
و فرمود : در شانزده سالگى يا هفده سالگى يا نظير آن محتلم مىشود .
پدرم گفت : وقتى سيزده سال يا در حدود آن بر وى گذشت [ آيا به مرحله نيرومندى رسيده است ] ؟
امام عليه السلام فرمود : نه ، وقتى سيزده سال بر او بگذرد ، نيكىها به سودش و بدىها به زيانش نوشته مىشود و كارهايش صحيح است ، مگر آنكه سفيه يا ضعيف باشد .
پدرم گفت : سفيه كيست ؟
امام عليه السلام فرمود : كسى كه يك درهمى را به چند برابر مىخرد . پدرم پرسيد : ضعيف كيست ؟
امام عليه السلام فرمود : ابله » .
776 - ( 7 ) عبداللَّه بن سنان گويد : « پدرم در حضور من از امام صادق عليه السلام سؤال كرد : چه وقت تصرفات يتيم صحيح و مؤثر است ؟
امام عليه السلام فرمود : وقتى نيرومند شد .
گفتم : نيرومندى چيست ؟
امام عليه السلام فرمود : احتلام .
گفتم : گاهى جوانِ هجده ساله يا كمتر يا بيشتر محتلم نمىشود .
امام عليه السلام فرمود : وقتى به سيزده سالگى رسيد خوبىها برايش و بدىها عليه وى نوشته مىشود و تصرفاتش موثر است مگر آنكه سفيه يا ناتوان باشد . »
ارجاعات
گذشت : در روايات باب دوازده از ابواب مقدمات عبادات و در بسيارى از روايات باب يك از ابواب حجر مناسب با اين بحث هست .
و در روايت يكم از باب يازدهم از ابواب وقوف فرموده معصوم عليه السلام كه : « طلاق نوجوان - در صورتى كه عاقل باشد - و صدقه او و وصيتش جايز است ، هرچند محتلم نشده باشد . »
و در روايت دوم فرموده امام معصوم عليه السلام كه : « وقتى بر نوجوان ده سال گذشت ، عتق ، صدقه و وصيت وى در حدّ پسنديده در مالش جايز است . »
مىآيد :
در باب چهل و هفتم از ابواب عتق مناسب با اين بحث خواهد آمد و در روايت چهارم از باب بيستم از ابواب طلاق آنچه بر اين دلالت مىكند ؛ پس ملاحظه كنيد .
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 555
مساهمون: السيد البروجردي
ص٥٥٥