673 - ( 4 ) در كتاب من لا يحضره الفقيه آمده است : « روايت شده است كه : سهم ، يكى از شش بخش است . »
در كتاب المعانى آمده است : « و به تحقيق روايت شده كه سهم ، يكى از شش بخش است و آن بستگى به آن چيزى دارد كه از مقصود وصيتكننده فهميده مىشود و براساس سهمهاى مال وى در ميان آنهاست . »
در كتاب المقنع آمده است : « و اگر به يك سهم از مالش وصيت كند ، آن يكى از شش بخش است . »
در كتاب الهدايه نيز نظير آن آمده است .
674 - ( 5 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه دربارهء شخصى كه به يك سهم از ثلث مالش براى ديگرى وصيت كرده بود ، فرمود : « يكششم آن به وى داده مىشود ؛ زيرا سهمها از ششتاست . »
675 - ( 6 ) در كتاب فقه الرضا آمده است : « پس اگر به يك سهم از مالش وصيت كند ، آن يك سهم از شش سهم است . »
676 - ( 7 ) طلحة بن زيد از امام صادق عليه السلام از پدرش روايت مىكند كه فرمود : « هركس به يك سهم از مالش وصيت كند ، آن ، يك بخش از ده بخش است . »
مرحوم شيخ قدس سره در استبصار مىفرمايد : « توجيه اين روايت به يكى از اين دو صورت است : 1 - اينكه راوى اشتباه كرده باشد ، زيرا محال نيست كه اين مطلب را در تفسير جزء شنيده باشد و به خيال اينكه معناى آنها يكى است ، دربارهء سهم نقل كرده باشد . 2 - اينگونه حمل شود كه سهم يكى از ده بخش است به صورت واجب و مستحب است يكى از هشت بخش پرداخت شود . »
ارجاعات
گذشت : در روايت هفدهم از باب پيشين فرموده معصوم عليه السلام كه : « سهم يكى از هشت بخش است . سپس اين آيه را تلاوت فرمود : « صدقات تنها براى تهيدستان و بينوايان و . . . است . »
در روايت نوزدهم اين گفته كه : « دربارهء آنان به پرداخت يك هشتم از مالش حكم كرد و اين سخن خدا را تلاوت كرد : « صدقات تنها براى تهيدستان و بينوايان و . . . است . » و آنها هشت گروه هستند كه براى هر گروه ، يك سهم از صدقات است . »
مىآيد :
در باب بيست و پنجم از ابواب عتق مطالبى خواهد آمد كه بر ذيل باب دلالت مىكند .
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 481
مساهمون: السيد البروجردي
ص٤٨١