پس از انجام طواف رفتم نزديك وى نشستم و به خوبى آرام گرفتم و جايگير شدم . ابوحنيفه نيز از پشت امام عليه السلام دورزد و نزديك من نشست . آنگاه سلام كرد و به وى احترام گذاشت . بسيارى از مردم نيز نزديك وى مىآمدند و پس از سلام مىنشستند . وقتى احترام مردم را نسبت به وى مشاهده كردم ، اعتمادم زياد شد . آنگاه ابوحنيفه مرا نيشگون گرفت كه سخن بگويم . من نيز گفتم : فدايت شوم ! من مردى از اهل خراسان هستم . شخصى درگذشت و يكصد هزار درهم را به من وصيت كرد و شخصى را نام برد و به من دستور داد يك جزء آن را به وى بپردازم . فدايت شوم ! جزء چه مقدار است ؟
امام عليه السلام فرمود : اى ابوحنيفه ! براى تو وصيت كرده است . نظرت را دربارهء آن بگو .
ابوحنيفه گفت : يك چهارم .
امام عليه السلام به ابن ابى ليلى گفت : تو نظرت را دربارهء آن بگو !
او گفت : يكچهارم .
امام عليه السلام فرمود : از كجا يكچهارم گفتيد ؟
گفتند : به دليل سخن خداوند : « پس چهار پرنده بگير و آنها را با متمايل كردن به خود تكهتكه كن سپس بر روى هر كوه جزئى از آنها را قرار بده . »
آنگاه من شنيدم كه امام صادق عليه السلام به آنها اينگونه فرمود : من مىدانم كه پرندگان چهارتا بودند ، كوهها چند تا بود ؟ اجزاء براى كوههاست نه براى پرندگان .
آنها گفتند : گمان مىكنيم چهارتا بود .
امام عليه السلام فرمود : بلكه كوهها ده تا بود . »
663 - ( 14 ) در كتاب معانى الاخبار از معصوم عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « جزء ، يك بخش از هفت بخش است به دليل سخن خداوند كه فرمود : « دوزخ هفت در دارد كه براى هر در جزء معينى از آنهاست . »
664 - ( 15 ) در كتاب فقه الرضا از معصوم عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « جزء ، يك بخش از هفت بخش است به دليل اين سخن خداوند كه فرمود : « دوزخ هفت در دارد كه براى هر در جزء معينى از آنهاست . »
665 - ( 16 ) در كتاب الهدايه آمده است : « و هرگاه به يك جزء از مالش وصيت كند ، جزء يكى از هفت بخش است ، به دليل اين سخن خداوند : « دوزخ هفت در دارد كه براى هر در جزء معينى از آنهاست . »
666 - ( 17 ) فرزند ابونصر گويد : « از امام رضا عليه السلام دربارهء شخصى سؤال كردم كه يك جزء از مالش را وصيت كرده است . امام عليه السلام فرمود : آن ، يكى از هفت تاست . خداوند تعالى مىفرمايد : « دوزخ هفت در دارد كه براى هر در جزء معينى از آنهاست . »
گفتم : شخصى به يك سهم از مالش وصيت كرده است . امام عليه السلام فرمود : سهم ، يكى از هشت بخش است . آنگاه اين آيه را تلاوت فرمود : « صدقات تنها براى نيازمندان و بينوايان و . . . است . »
با سند ديگرى احمد بن محمد بن ابى نصر روايت مىكند كه شخصى از امام رضا عليه السلام دربارهء جزء و جزء يك چيز سؤال كرد . امام عليه السلام فرمود : آن از هفت بخش است . خداوند در قرآن مىفرمايد :
« دوزخ هفت در دارد كه براى هر در ، جزء معينى از آنهاست . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 475
مساهمون: السيد البروجردي
ص٤٧٥