70 - ( 9 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه : « على عليه السلام تازيانه به دست در بازارها گردش مىكرد و كمفروشان و خيانتكاران در معامله با مسلمانان را با آن مىزد . اصبغ بن نباته گويد :
يك روز به امام عليه السلام گفتم : اى امير مؤمنان عليه السلام ! من اين كار را به جاى شما انجام مىدهم . شما در خانه بنشينيد !
امام عليه السلام فرمود : تو براى من خيرخواهى نكردى ؛ اى اصبغ !
امير مؤمنان عليه السلام بر شهبا - قاطر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله - سوار مىشد و در تكتك بازارها گردش مىكرد .
يك روز به بازار گوشتفروشان رفت و فرمود : اى گروه قصابان ! در گرفتن جان حيوانات پيش از آنكه خود آنها جان دهند ، شتاب نكنيد و بپرهيزيد از دميدن در گوشت !
سپس به بازار خرمافروشان رفت و فرمود : جنس نامرغوب را آشكار كنيد ، آنگونه كه جنس مرغوب را آشكار مىكنيد .
آنگاه به بازار ماهىفروشان رفت و فرمود : جز ماهى پاك و حلال را نفروشيد و از آنچه در آب مىميرد و بر روى آب مىآيد بپرهيزيد !
سپس به كناسه رفت . در آنجا انواع تجارت از بردهفروشى ، گهوارهسازى ، شترفروشى ، صرافى ، پارچهفروشى و دوزندگى وجود داشت . امام عليه السلام با صداى بلند ندا داد : اى گروه تاجران ! در اين بازارهاىتان سوگند ياد مىشود ، پس سوگندهاىتان را با صدقه در هم آميزيد و از سوگند دست برداريد زيرا خداوند كسى را كه به نامش سوگند دروغ ياد كند ، پاك نمىگرداند . »
71 - ( 10 ) ابن عباس گويد : « هرگز ظلم و ستم در ميان قومى آشكار و شايع نشد مگر آنكه دو گونه مرگ در ميان آنان پديدار گرديد و كمفروشى در ميزان رايج نشد مگر آنكه زيان و تنگدستى آشكار گرديد . »
ابوخليفه از ابوكثير نقل مىكند كه گفت : « كمفروشى در ميزان آشكار نگرديد مگر آنكه به قحطى و خشكسالى گرفتار شدند و پيمانشكنى در ميان قومى رواج نيافت مگر آنكه دشمنانشان بر آنان پيروز گرديدند . »
72 - ( 11 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « براى انسان جايز نيست كه با صاعى [ / پيمانه ] غير از صاع آن شهر معامله كند . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 99
مساهمون: السيد البروجردي
ص٩٩