1626 - ( 12 ) محمد بن مسلم گويد : « از امام عليه السلام سؤال كردم : شخصى زمينى را از حكومت به يكسوم يا نصف كرايه مىكند . آيا به سهم او زكات تعلق مىگيرد ؟
امام عليه السلام فرمود : نه . »
و از مزارعه و فروش محصول براى چند سال سؤال كردم . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
1627 - ( 13 ) سليمان بن خالد گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : شخصى زمين ديگرى را مزارعه و با او شرط مىكند كه يكسوم محصول براى بذر و يكسوم آن براى گاو باشد .
امام عليه السلام فرمود : شايسته نيست از بذر و گاو نامى به ميان آورد ، همانا سخن حرام مىكند . »
1628 - ( 14 ) على بن جعفر گويد : « از برادرم - امام موسى بن جعفر عليه السلام - سؤال كردم : شخصى زمينى را واگذار مىكند كه در برابر مبلغ مشخصى ، آن را آباد كند و نهرهايش را روان سازد .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
1629 - ( 15 ) يعقوب بن شعيب گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : شخصى زمينى از زمينهاى خراج را در اختيار دارد و آن را به ديگرى واگذار مىكند تا آباد و اصلاح كند و خراجش را بپردازد و باقيماندهء آن ميانشان تقسيم شود .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد .
و سؤال كردم : شخصى زمينش را كه در آن درخت انار ، درخت خرما و ساير ميوههاست به ديگرى واگذار مىكند و مىگويد : اين را آبيارى و آباد كن و نصف محصول آن متعلق به تو .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد .
و سؤال كردم : شخصى زمين ويرانى را به ديگرى واگذار مىكند و مىگويد : آن را آباد كن و محصول سه سال يا پنج سال يا هر چه خدا بخواهد متعلق به تو .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد .
و از امام عليه السلام دربارهء مزارعه سؤال كردم ، امام عليه السلام فرمود : هزينهء آن از تو و زمين از صاحب زمين و آنچه خداوند عنايت فرمود ، ميان شما دو بخش مىشود . وقتى اهل خيبر نزد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمدند ، آن حضرت اين گونه خيبر را به آنان واگذار كرد . پيامبر صلى الله عليه و آله خيبر را به آنان داد تا آن را آباد كنند و نصف محصول آن متعلق به آنان باشد .
و سؤال كردم : شخصى زمينى از زمينهاى خراج را در اختيار دارد . خراج آن معلوم است ولى گاهى كمتر و بيشتر مىشود . او اين زمين را به ديگرى واگذار مىكند ، به اين شرط كه خراج آن را بپردازد و هر سال دويست درهم به صاحب زمين بدهد .
امام فرمود : اشكالى ندارد . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 981
مساهمون: السيد البروجردي
ص٩٨١