باب 12 عدم جواز بيع مكيل ، موزون و معدود بدون اندازه و شمارش
خداوند متعال مىفرمايد :
برادرمان را همراه ما روانه ساز تا پيمانه بگيريم و ما نگهدار وى هستيم « 1 » .
49 - ( 1 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « آن مواد خوراكى كه پيمانهاى در آن قرار گرفته ، معاملهء آن به طور گزاف جايز نيست و آن از معاملات ناپسند مواد خوراكى است . »
50 - ( 2 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « آن مواد خوراكى كه در آن پيمانهاى قرار گرفته ، معاملهاش به طور گزاف جايز نيست . »
51 - ( 3 ) حلبى روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال شد : « شخصى يك لنگه بار شترى از مواد خوراكى را با پيمانه كردن مىخرد . فروشنده مىگويد : لنگهء ديگر به همان اندازه است . آن را بدون پيمانه كردن از من بخر . آيا اين كار جايز است ؟
امام عليه السلام فرمود : جايز نيست مگر با پيمانه كردن .
و فرمود : آن مواد خوراكى كه پيمانهاى بر آن معين شده است ، معاملهء آن به طور گزاف جايز نيست . اين از معاملات ناپسند مواد خوراكى است . »
52 - ( 4 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « هر كس مواد خوراكى بخرد و بخواهد آن را بفروشد ، اگر از اجناس پيمانهاى و وزنكردنى است ، پس بدون پيمانه يا وزن كردن نفروشد ولى اگر آن را به قيمت خريد بفروشد ، جايز است پيش از پيمانه و وزن كردن ، بفروشد .
و فروختن كالاهاى ديگر پيش از تحويل و پرداخت پول آن اشكال ندارد و اگر شخصى مواد خوراكى بخرد و فروشنده بگويد آن را پيمانه كرده است و مشترى سخن او را بپذيرد و به همان پيمانه بگيرد ، اشكال ندارد . »
هامش
( 1 ) . يوسف 12 / 63 .