و فرمود : من دوست ندارم قرض كند ، مگر آنكه قرارداد يا تجارتى دارد كه با آن مىتواند بدهى مردم را بپردازد ، هرچند درِ خانهء مردم گدايى كند و آنان با يك لقمه و دو لقمه او را بازگردانند ، مگر در صورتى كه ولى دارد كه پس از وى بدهىاش را مىپردازد . . . » ادامهء حديث ، همانند حديث پيشين است .
1120 - ( 35 ) ابو موسى گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : فدايت شوم ! انسان قرض كند و حج گزارد ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى .
گفتم : آيا قرض كند و ازدواج كند ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى ، انسان هر صبح و شام منتظر روزى خداست . »
ارجاعات
گذشت :
در روايات باب بيست و سوم از بابهاى استحباب حقوق ، مطالبى هست و همچنين در روايات باب هفتم از بابهاى وجوب حج نيز در اين باره مطالبى آمده است .
و در روايت سوم از باب سى و پنجم از بابهاى احكام پوشاك فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « از بدهكارى بكاهيد ، زيرا در كاهش بدهى ، افزايش عمر است . »
و در روايت چهارم فرمودهء پيامبراكرم صلى الله عليه و آله كه : « هركس ماندگارى مىخواهد - با اينكه ماندگارى وجود ندارد - بايد عبايش را سبك گرداند .
گفته شد : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله سبكى عبا به چيست ؟
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : اندك بودنِ بدهى . »
و در روايت پنجم و ششم مانند آن .
و در روايت چهاردهم از باب يكم از بابهاى طلب روزى فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « اگر راهها به روى او بسته شد ، پس بايد به حساب خدا و پيامبرش به اندازهء خوراك خانوادهاش وام بگيرد . پس اگر مُرد و بدهىاش را نپرداخت ، بر امام واجب است آن را بپردازد . »
مىآيد :
در روايت پنجم از باب هفتم از بابهاى بدهكارى اين گفته كه : « امام حسين عليه السلام با بيش از هفتاد هزار دينار بدهى به شهادت رسيد . »
و در روايات باب بيستم ، مطالبى كه بر مكروه بودن بدهى دلالت مىكند .
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 685
مساهمون: السيد البروجردي
ص٦٨٥