1063 - ( 7 ) يعقوب بن شعيب گويد : « از امام باقر عليه السلام سؤال كردم : شخصى با صد درهم ، گندم يا خرما پيشخريد مىكند . هنگام سررسيد ، فروشنده مىگويد : به خدا سوگند ! من بيش از نصف طلب تو را در اختيار ندارم . اگر مىخواهى نصف گندمت را بگير و نصف ديگر را درهم دريافت كن .
امام عليه السلام فرمود : هرگاه به همان نسبتى كه درهم داده بگيرد ، اشكال ندارد .
و سؤال كردم : من از شخصى يك سبد بزرگ خرماى نارس طلبكارم . . . ادامهء اين حديث ، همانند حديث پيشين است .
و سؤال كردم : شخصى از ديگرى صد كرّ تمر - خرماى خشك - طلبكار است . بدهكار داراى درخت خرماست . از اين رو طلبكار نزد وى مىرود و مىگويد : به جاى خرمايى كه از تو طلبكارم ، محصول اين نخل را به من واگذار كن .
گويا امام عليه السلام اين معامله را ناپسند دانست .
و سؤال كردم : شخصى چند بار رطب يا تمر از ديگرى طلبكار است . بدهكار مقدارى دينار به سوى او مىفرستد و مىگويد : به وسيلهء اينها ، خرما بخر و طلب خود را بردار . امام عليه السلام فرمود : در صورتى كه به او اطمينان دارد ، اشكال ندارد . »
ارجاعات
گذشت :
در روايات باب چهل و يكم از بابهاى خريد و فروش ، مطالبى مناسب با فروش پيش از تحويل هست .
و در روايت ششم از باب يكم از بابهاى سلف ( پيشفروش ) اين گفته كه : « اگر بردهاى با سن معلوم يا ويژگىهاى مشخص پيشخريد شود ، آنگاه فروشنده با رضايت دو طرف بدتر يا بهتر از آنچه شرط كردهاند بپردازد ، [ آيا اين كار جايز است ] ؟
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
و در روايت دهم فرموده معصوم عليه السلام كه : « هرگاه با رضايت تو و او انجام شود ، اشكال ندارد . »
مىآيد :
و در روايات باب بيست و چهار و بيست و پنج از بابهاى دين ، مطالبى خواهد آمد كه بر اين بحث دلالت مىكند .
باب 8 حكم ناياب شدن كالاى پيشفروش شده هنگام تحويل
1064 - ( 1 ) يعقوب بن شعيب و عبيد بن زراره گويند : « از امام صادق عليه السلام سؤال كرديم كه شخصى مقدارى مواد خوراكى را به صورت نسيه تا فرا رسيدن زمانى در مقابل درهم مىفروشد . هنگام سر رسيد ،