و نوشت : آيا براى گواهى كه بر همهء قريه شاهد گرفته شده است ، جايز است كه بر بخشهاى آن شهادت دهد ، در صورتى كه حدود آن را به وسيلهء گروهى از افراد عادل آن قريه بشناسد ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى ، بر چيزى كه فهميده و شناخته شده است ، شهادت مىدهند - ان شاء الله .
و نوشت : شخصى به ديگرى مىگويد : گواهى مىدهم كه همهء خانهاى كه در فلان محل قرار دارد با تمام حدودش و تمام كالاى درون آن متعلق به فلانى است . ( آيا كالاى درون خانه متعلق به مشترى است ) چه چيزى بر او است ؟
امام عليه السلام در پاسخ مرقوم فرمود : براى اوست هر آنچه خريدار به آن احاطه دارد - ان شاء الله .
دو نفر گواهى مىدهند كه همهء خانهء فلان محل با تمامى محدودهاش و همهء كالاى درون آن متعلق به فلانى است در حالى كه بيّنه نمىداند چه كالايى درون خانه است .
امام عليه السلام در پاسخ مرقوم فرمود : در صورتى كه خريد همهء آن را شامل شود ، جايز است . »
و در روايت ديگرى آمده است كه محمد بن حسن صفار به امام حسن عسكرى عليه السلام نوشت :
« شخصى ، ديگرى را گواه مىگيرد كه مزرعهء خود را به فلان كس فروخته است و آن از زمينهاى واگذار شدهء حكومتى است ولى محدودهء آن زمين را در زمان شاهد گرفتن نمىداند و به او مىگويد :
هر وقت محدودهء آن را به تو خبر دادند به آن شهادت بده . آيا اين كار براى او جايز است يا جايز نيست ؟
امام عليه السلام در پاسخ مرقوم فرمود : آرى ؛ جايز است و ستايش مخصوص خداوند است .
و نوشت : در صورتى كه گروهى از اهل قريه براى او شهادت دهند كه محدودهء زمينى كه فلان مرد فروخته است كجاست ، آيا براى او جايز است به محدودهء زمينى گواهى دهند ؟ آيا جايز است براى آن شاهدانى كه آنان را بر زمين شاهد گرفته و حدود آن را براى آنها معين نكرده است ، براساس سخن آن گروه كه آن زمين را مىشناسد و براى آنها شهادت مىدهند ، به حدود زمين گواهى دهند يا جايز نيست شهادت دهند ؟ در حالى كه فروشنده به آنها گفته است وقتى به محدودهء زمين آگاه
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 65
مساهمون: السيد البروجردي
ص٦٥