آنگاه پرسشهاى زيادى دربارهء نظير اينگونه مسايل از امام عليه السلام كردم و امام عليه السلام مرتب پاسخ مىداد : اشكال ندارد ، سرانجام از كثرت سؤال و پاسخ دادن امام عليه السلام به اينكه : اشكال ندارد ، شرمگين شدم و با حالت شرم به امام عليه السلام گفتم : خداوند كارهايت را سامان بخشد ! كسانى كه بر ما حكومت مىكنند همه اين معاملات را باطل مىدانند .
امام عليه السلام فرمود : گمان مىكنم آنان حديث پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله دربارهء نخل را شنيدهاند . در اين هنگام شخصى وارد شد و امام عليه السلام سكوت كرد . من از محمد بن مسلم خواستم از امام باقر عليه السلام حديث پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله دربارهء نخل را بپرسد . امام عليه السلام در پاسخ وى فرمود : روزى پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله خارج شد و فرياد و داد و بيداد مردم را شنيد . پرسيد : چه خبر است ؟ گفته شد : مردم خرماى نخل را معامله كردهاند و امسال ميوه نداده است .
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : وقتى معامله مىكنيد ، ميوهء نخل را براى يك سال نخريد تا در آن چيزى آشكار شود . پيامبر اين را فرمود ولى آن را حرام نكرد . »
946 - ( 13 ) سليمان بن خالد روايت مىكند كه امام صادق عليه السلام فرمود : « [ خرماى ] نخل را به مدت يك سال نخر تا اينكه ميوه دهد « 1 » و اگر بخواهى مدت دو سال آن را بخرى ، اين كار را بكن . »
اين حديث از ابوبصير نيز روايت شده است .
947 - ( 14 ) در كتاب جعفريات از على عليه السلام روايت مىشود كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « ممنوع و ممنوع شده است ؛ يعنى خريدن ميوهها ، پيش از رسيدن و خرما ، پيش از رنگين شدن و حبوبات ، پيش از چاق و محكم شدن ، حرام و حرام شده است . »
948 - ( 15 ) در كتاب العوالى روايت مىشود كه : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از معاملهء خرماى نخل نهى كرد تا اينكه از آن بخورد يا خورده شود و تا اينكه وزن شود . « 2 »
گفتم ( گفت ) : چه چيزى وزن شود ؟
شخصى نزد وى بود ، فرمود : تا اينكه جمعآورى و نگهدارى شود . »
949 - ( 16 ) در همان كتاب روايت مىشود كه : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از معاملهء ميوه براى فروشنده و خريدار پيش از آشكار شدن ماندگارىاش نهى كرد . »
هامش
( 1 ) . ترجمهء حديث بر اساس كتاب استبصار ذكر شد ؛ ولى در كتاب تهذيب بهجاى اين جمله : « هرچند ميوه داده باشد » آمده است .
( 2 ) . خرما پس از چيده شدن از درخت به وسيلهء وزن معامله مىشود .