866 - ( 3 ) زياد بن ابى غياث گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى تعداد معينى درهم بدهكار است ولى در زمان سر رسيد ، تنها دينار در اختيار دارد ؛ از اين رو به طلبكار مىگويد : به قيمت روز از من دينار تحويل بگير .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
867 - ( 4 ) منصور بن حازم گويد : « از امام صادق عليه السلام سوال شد : شخصى براى گرفتن دينار به ديگرى حواله داده مىشود . او نيز طلبكار را براى گرفتن دينار به فرد سومى حواله مىدهد . آيا مىتواند به قيمت آن از وى درهم دريافت كند ؟
امام عليه السلام فرمود : اشكالى در آن نيست ؛ همانا اول و آخر يكسان هستند . »
868 - ( 5 ) على بن جعفر گويد : « از برادرم - امام موسى بن جعفر عليه السلام - دربارهء شخصى سوال كردم كه از ديگرى دينار طلبكار است و بهجاى آن درهم دريافت مىكند .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
869 - ( 6 ) در كتاب العوالى روايت مىشود كه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله سوال شد : « شخصى به دينار مىفروشد و بهجاى آن درهم مىگيرد يا به درهم مىفروشد و بهجاى آن دينار دريافت مىكند . يكى را بهجاى ديگرى مىگيرد .
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : اشكال ندارد . پيش از جدا شدن از يكديگر و قرار گرفتن چيزى ميانشان به نرخ روز تحويل مىگيرد . »
870 - ( 7 ) حلبى روايت مىكند كه امام صادق عليه السلام فرمود : « پدرم زمينى خريد و با فروشنده شرط كرد درهمى بپردازد كه هر ده تاى آن معادل يك دينار است ( يا شرط كرد بهجاى هر ده درهم يك دينار بپردازد يا بهجاى هر دينار ده درهم بپردازد ) . » « 1 »
871 - ( 8 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىشود كه امام صادق 7 دريافت درهم بهجاى دينار و دينار بهجاى درهم را اجازه داد . »
872 - ( 9 ) در همان كتاب از امام صادق عليه السلام از پدرش از نياكانش عليهم السلام روايت مىشود كه از امير مؤمنان عليه السلام در اين باره [ دريافت درهم و دينار بهجاى يكديگر ] سوال شد . على عليه السلام فرمود : اينكه قرض دهنده بهجاى آنچه قرض داده چيز ديگرى را دريافت كند ، ناپسند است . پس اگر در اين باره بر چيزى توافق كنند كه به وسيلهء آن يكى بخواهد كار را براى ديگرى آسان كند ، در صورتى كه به نرخ معين باشد ، اشكال ندارد . »
ارجاعات
گذشت :
در روايت نه از باب يك از بابهاى خيار فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « . . . آن را از صاحبش به دينار خريد ، آنگاه به وى گفت : در برابر هر دينار ده درهم به تو مىپردازم . پس فروشنده دينار را به درهم به او فروخت . »
هامش
( 1 ) . براى ترجمهء حديث از شرح علامه مجلسى كمك گرفته شد . ملاذ الاخيار 11 / 136 .