784 - ( 9 ) شهاب بن عبد ربّه از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « شخصى نزد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمد و از وى درخواست كمك كرد . پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : نزد چه كسى مالى براى قرض دادن وجود دارد ؟
يكى از مسلمانان گفت : نزد من وجود دارد .
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : چهار وَسَق [ / 720 كيلوگرم ] خرما به او بده .
آن شخص خرما را به وى داد و پس از مدتى نزد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله آمد و خرماى خود را درخواست كرد . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : به دستم مىرسد و به تو خواهم داد . سپس بار ديگر آمد و پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : به دستم مىرسد و به تو خواهم داد . پس از مدتى ، براى بار سوم آمد و پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : به دستم مىرسد و به تو خواهم داد . آن مرد گفت : زياد اين سخن را تكرار كردى اى رسول خدا ! پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله خنديد و فرمود : چه كسى مىتواند قرض دهد ؟ يكى از مسلمانان به پاخاست و گفت : من مىتوانم .
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : چقدر دارى ؟
آن مرد گفت : هر چه بخواهى .
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : هشت وَسَق به او بده .
طلبكار گفت : من بيش از چهار وسق طلبكار نيستم .
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : و همچنين چهار وسق . »
نظير اين حديث در باب بيست و سوم از بابهاى استحباب حقوق هست .
و به روايت دوم از همين باب مراجعه كنيد .
785 - ( 10 ) عبدالملك بن عتبه گويد : « به عبد صالح [ / امام معصوم عليه السلام ] گفتم : شخصى نزد من مىآيد و از من تعدادى درهم قرض مىكند . من خودم را آماده مىكنم كه يك ماه به او مهلت دهم به خاطر گذشتى كه در حق من انجام مىدهد ؛ چرا كه او نقره از من مىگيرد به اين شرط كه هموزن آن درهم مسكوك تحويل دهد . با اين حال من از مهلت يك ماهه سخنى به ميان نمىآورم و تنها بر پرداخت نقره به وى شاهد مىگيرم و او راضى مىشود . آيا اين كار جايز است ؟
امام عليه السلام فرمود : آن را دوست ندارم . »
786 - ( 11 ) داود ابزارى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « شايسته نيست ميوهاى را قرض دهى و در سرزمين ديگرى - غير از محل قرض دادن - بهتر از آن را دريافت كنى . »
787 - ( 12 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هرگاه تعدادى درهم قرض دادى و سپس بهتر از آنها را به تو پرداخت كرد ، در صورتى كه ميانتان شرطى نباشد ، اشكال ندارد . »
788 - ( 13 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « اشكال ندارد كه شخصى تعدادى درهم قرض دهد و مرغوبتر از آنها را تحويل بگيرد ، در صورتى كه ميان آنان شرطى نشده باشد . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 483
مساهمون: السيد البروجردي
ص٤٨٣