گفتم : بر اساس نظر امامم . ابوبكر گفت : از وى شنيدم كه مىفرمود : هركس چيزى بخرد و تا سه روز پول آن را بياورد [ آن چيز مال اوست ] . در غير اين صورت معاملهاى براى وى نخواهد بود . »
626 - ( 3 ) اسحاق بن عمار از امام موسى بن جعفر عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هركس كالايى بخرد و تا سه روز نيايد تا آن را ببرد ، معاملهاى برايش نخواهد بود . »
627 - ( 4 ) در كتاب دعائم الاسلام از امام صادق عليه السلام دربارهء شخصى كه پس از خريد كالا براى آوردن پول رفت و تا سه روز مراجعه نكرد ، روايت مىشود كه امام عليه السلام فرمود : « هنگامى كه بازگشت و كالا را درخواست كرد ، معاملهاى براى وى نخواهد بود ، مگر آنكه فروشنده بخواهد و اگر پيش از گذشت سه روز پول را بياورد ، هرگاه بهاى آن را پرداخت ، حق تحويل جنس را دارد . »
628 - ( 5 ) على بن يقطين دربارهء شخصى از امام موسى بن جعفر عليه السلام سوال كرد كه : « كالايى از ديگرى مىخرد و ميان آنان كالا و بهاى آن ردّ و بدل نمىشود .
امام عليه السلام فرمود : آنان تا سه روز مهلت دارند . اگر در اين سه روز خريدار كالاى خود را تحويل گرفت ، [ معامله تمام شده است ] ؛ در غير اين صورت معاملهاى ميان آنان نخواهد بود . »
629 - ( 6 ) على بن يقطين گويد : « از امام موسى بن جعفر عليه السلام دربارهء شخصى سوال كردم كه كنيزى مىخرد و مىگويد : بهاى آن را خواهم آورد .
امام عليه السلام فرمود : اگر تا يك ماه بهاى آن را آورد [ كنيز متعلق به اوست ] ؛ در غير اين صورت معاملهاى براى وى نخواهد بود . »
مرحوم شيخ طوسى قدس سره اين حديث را بر استحباب يا اختصاص حكم به كنيزان - نه كالاهاى ديگر - حمل كرده است .
نظير اين حديث ، در روايت چهارم از باب چهارم از بابهاى خيار آمده است .
630 - ( 7 ) هذيل بن صدقه طحّان - آسيابان - گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى كالا يا لباسى مىخرد و بدون پرداخت چيزى به خانه مىرود . در آنجا نظرش تغيير مىكند و آن را بازمىگرداند ، آيا چنين حقى دارد ؟
امام عليه السلام فرمود : نه ، مگر اينكه فروشنده رضايت كامل داشته باشد . »
ارجاعات
مىآيد :
در روايت يكم از باب سوم از بابهاى شفعه فرمودهء معصوم عليه السلام كه : « اگر در شهر همراه اوست ، براى وى تا سه روز صبر مىكند . اگر مال را آورد ، [ حق دارد ] ؛ در غير اين صورت بايد بفروشد و حق شفعهء او باطل مىشود . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 393
مساهمون: السيد البروجردي
ص٣٩٣