568 - ( 5 ) فضيل گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : در معاملهء حيوان چه شرطى وجود دارد ؟
امام عليه السلام فرمود : تا سه روز خريدار خيار دارد .
گفتم : در غير حيوان چه شرطى است ؟
امام عليه السلام فرمود : فروشنده و خريدار تا پيش از جدايى خيار فسخ دارند و وقتى با رضايت از يكديگر جدا شدند ، خيارى براى آنان نيست . »
569 - ( 6 ) در كتاب المقنع آمده است : « و بدان كه ! خريدار و فروشنده پيش از جدايى از هم خيار فسخ معامله دارند و وقتى جدا شدند ، خيارى براى آنان نيست و خريدار حيوان تا سه روز خيار فسخ دارد . »
بخش نخست اين عبارت ، در كتاب فقه الرضا نيز آمده است .
570 - ( 7 ) عمر بن يزيد از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « هرگاه خريدار و فروشنده راست گويند ( و نيكى كنند ) به آنان بركت داده مىشود و هنگامى كه دروغ گويند و خيانت كنند ، بركت به آنان داده نخواهد شد و آنان تا پيش از جدايى از هم خيار فسخ معامله دارند و اگر با هم اختلاف كردند ، سخن صاحب كالا پذيرفته مىشود يا اينكه از يكديگر دست بردارند . »
571 - ( 8 ) شيخ ابوالفتوح رازى در تفسير خود از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله روايت مىكند كه فرمود : « فروشنده و خريدار پيش از جدايى از هم خيار فسخ دارند ، پس اگر هر دو راست گويند و حقيقت را آشكار كنند ، در معاملهشان بركت داده مىشود و اگر كتمان كنند و دروغ گويند ، بركت از معاملهشان مىرود . »
572 - ( 9 ) حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود : « هركس جنسى ( از ديگرى ) بخرد ، آن دو تا پيش از جدايى از هم خيار دارند . پس آنگاه كه از يكديگر جدا شدند ، معامله لازم و ثابت مىشود .
و نيز امام صادق عليه السلام فرمود : پدرم از شخصى ، زمينى به نام عريض خريد . وى آن زمين را به دينار خريد . آنگاه فرمود : نوشتهاى به تو مىدهم كه در مقابل هر دينار ده درهم بپردازم . آن شخص نيز دينار را به درهم فروخت . سپس پدرم برخاست و من به دنبال وى روان شدم و گفتم : اى پدر جان ! چرا به سرعت برخاستى ؟ فرمود : خواستم معامله را لازم كنم . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 365
مساهمون: السيد البروجردي
ص٣٦٥