161 - ( 14 ) عبدالرحمن بن ابى عبدالله گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى نزد من مىآيد و از من معاملهء نسيهاى تا يك سال را درخواست مىكند ولى كالايى كه وى مىخواهد نزد من موجود نيست .
آيا جايز است به وى وعده بدهم تا آن جنس را بخرم و به او بفروشم ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى ! »
162 - ( 15 ) حديد بن حكيم ازدى گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى نزد من مىآيد و ده هزار درهم - يا كمتر يا بيشتر - كالايى را درخواست مىكند و من بيش از هزار درهم از آن را ندارم ؛ از اين رو از همسايهاش و طرفهاى معاملهاش قرض مىكنم و به او مىفروشم . آنگاه از او مىخرم « 1 » يا به كسى مىگويم برايم بخرد و به صاحبانش تحويل مىدهم .
امام فرمود : اشكال ندارد . »
163 - ( 16 ) در كتاب نوادر احمد بن محمد آمده است كه : « به امام صادق عليه السلام گفته شد : شخصى از فروشندهاى ده هزار درهم كالا درخواست مىكند ولى او بيش از هزار درهم از آن كالا را ندارد از اين رو از همسايهها و طرفهاى معاملهاش مىخرد يا عاريه مىگيرد و به آن شخص مىفروشد ، سپس از وى يا از خريداران او مىخرد و به صاحبانش تحويل مىدهد .
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد . »
ارجاعات
گذشت :
در روايات باب سىام و سى و چهارم از بابهاى خريد و فروش ، مطالبى مناسب با اين بحث هست .
و در روايت چهارم از باب سى و يكم فرموده پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه : « آنان را از فروختن جنس تحويل نگرفته و از دو شرط [ دو نرخ ] در يك معامله و از سود بردن از كالايى كه ضمانت آن به عهدهاش نيست ، باز دارد . »
باب 36 جواز بيع مرابحه « 2 »
164 - ( 1 ) على بن سعيد گويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال شد : شخصى هنگام خريد ، لباسى از فروشنده مىخواهد كه به صورت مرابحه با او معامله كند . آيا در بيع مرابحه اشكالى مىبينى اگر راست بگويد و دو ششم يا نصف درهم سود تعيين كند ؟
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد !
هامش
( 1 ) . مرحوم علامه مجلسى مىفرمايد : « يعنى با آن پول يا از آن جنس مىخرم . » ولى اين توضيح خلاف ظاهر حديث است و ظاهر آن اين است كه از خريدار مجدداً مىخرد كه يكى از انواع عينه است و حديث نوادر آن را تأييد مىكند .
( 2 ) . بيع مرابحه به اين صورت است كه فروشنده قيمت خريد جنس را مىگويد و با توافق مشترى درصدى سود از او دريافت مىكند .