عمر آيه را تلاوت كرد . اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : قدامه اهل اين آيه نيست و نه كسى كه راه قدامه را در ارتكاب آنچه خداوند حرام كرده ، برود ؛ به درستى كسانى كه ايمان آوردهاند و كارهاى شايسته انجام دادهاند ، حرامى را حلال نمىشمرند . قدامه را بازگردان و او را از آنچه گفته ، توبه بده . اگر توبه كرد ، حدّ را بر او جارى ساز و اگر توبه نكرد ، او را بكش ؛ او از مذهب بيرون رفته است . عمر متنبّه اين حقيقت شد و قدامه از اين خبر آگاه شد و اظهار توبه و بيزارى از گناه كرد و عمر كشته شدن را از وى بازداشت ولى نمىدانست كه چگونه او را حدّ بزند . به اميرالمؤمنين عليه السلام گفت : مرا دربارهء حدّ قدامة راهنمايى فرما . حضرت فرمود : حدّ او هشتاد است ؛ چرا كه شرابخوار زمانى كه شراب بخورد ، مست مىشود و چون مست شود ، هذيان مىگويد و چون هذيان گويد ، افترا مىبندد . لذا عمر او را هشتاد تازيانه زد و در اين ارتباط ، فرمودهء اميرالمؤمنين عليه السلام را پذيرفت » .
1438 - 46686 - ( 4 ) عبدالله بن سنان گويد : « امام صادق عليه السلام فرمود : دربارهء شراب - چه كم بنوشد و چه زياد - حدّ ثابت است . عبدالله بن سنان گويد : پس از آن امام فرمود : قدامة بن مظعون را كه شراب نوشيده بود و بيّنه بر او شهادت داده بود ، نزد عمر آوردند . از اميرالمؤمنين عليه السلام پرسيد . حضرت به او دستور داد كه وى را هشتاد تازيانه بزند . قدامة گفت : اى اميرالمؤمنين ، حدّى بر من نيست ؛ من اهل اين آيهام : بر كسانى كه ايمان آورده و اعمال صالح انجام دادهاند ، گناهى در آنچه خوردهاند نيست .
« 1 » حضرت صادق عليه السلام بيان داشت : اميرالمؤمنين على عليه السلام فرمود : تو از اهل اين آيه نيستى . غذاى اهل اين آيه حلال است .
آنان جز آنچه خداوند براىشان حلال كرده ، نمىخورند و نمىنوشند . آنگاه اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود :
شرابخوار اگر بنوشد ، نمىفهمد كه چه مىخورد و چه مىنوشد . او را هشتاد تازيانه بزنيد » .
اين روايت در علل الشرائع . امام صادق عليه السلام فرمود : « قدامة بن مظعون را نزد عمر بن الخطاب آوردند ؛ در حالى كه شرب خمر كرده بود . . . » و علل الشرائع مشابه روايت پيشين را ذكر كرده است .
همين روايت در تفسير عياشى . از امام صادق عليه السلام مشابه اين حديث را تا اين فرموده كه : « مگر آنچه خداوند براىشان حلال كرده ، آورده است » . سپس گويد : از ابن سنان از امام صادق عليه السلام مانند اين حديث نقل شده است و در آن افزوده شده كه : « و نمىخورند و نمىآشامند ، مگر آنچه خداوند براى اينان حلال كرده است » . سپس حضرت فرمود : « شرابخوار زمانى كه شرب خمر كند . . . » و آنگاه تفسير عياشى مشابه روايت قبل را ذكر كرده است .
همين روايت در نوادر احمد بن محمد . از ابن سنان از امام صادق عليه السلام در روايتى مانند آن ، تا اين فرموده كه : « مگر آنچه خداوند حلال كرده است » .
1439 - 46687 - ( 5 ) اسحاق بن عمار گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء مردى كه يك جرعه شراب خورده است ، پرسيدم . حضرت فرمود : هشتاد تازيانه مىخورد . كم و زياد شراب ، حرام است » .
هامش
( 1 ) . مائده 5 / 93 .