1380 - 46628 - ( 3 ) امام باقر عليه السلام فرمود : « اميرالمؤمنين عليه السلام پيوسته در مورد هجو كردن در شعر ، تعزير مىكرد و حدّ نمىزد ؛ مگر در افتراى صريح به اين شكل كه بگويد : اى زناكار يا اى پسر زن زناكار يا تو براى پدرت نيستى » .
1381 - 46629 - ( 4 ) امام صادق عليه السلام از پدرشان روايت كردهاند كه : « اميرالمؤمنين عليه السلام در كنايه زدن حدّ نمىزد تا آن كه افتراى صريح كند ؛ مانند : اى زناكار يا اى پسر مادر زناكار يا تو براى پدرت نيستى » .
1382 - 46630 - ( 5 ) در روايت وصيت پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام است كه : « حضرت رسول فرمود : اى على ، بر زناكار مهر نيست و در كنايه زدن ، حدّ نيست و در حدّ ، شفاعت و وساطت نيست » .
1383 - 46631 - ( 6 ) ابوحنيفه گويد : « از امام صادق عليه السلام دربارهء مردى كه به ديگرى گفت : اى فاسق ، پرسيدم .
حضرت فرمود : حدّى بر وى نيست و تعزير مىشود » .
1384 - 46632 - ( 7 ) اميرالمؤمنين على عليه السلام دربارهء مردى كه به مردى دشنام مىدهد يا از روى كنايه او را قذف مىكند ، مثل اين كه به او مىگويد : اى خوك ، يا اى خر يا اى فاسق يا اى فاجر يا اى پليد يا مشابه اين ؛ يا در كنايه زدن مىگويد : تو [ در خواب ] با مادرت يا با خواهرت محتلم شدهاى يا مشابه اين ، حضرت فرمود : « در همهء اينها ادب كردن است و او را به حدّ نمىرساند » .
1385 - 46633 - ( 8 ) امام صادق عليه السلام فرمود : « اگر مردى به مرد ديگرى بگويد : تو پليدى و تو خوكى ، در اين حدّ نيست ولى در آن پند دادن و مقدارى كيفر است » .
1386 - 46634 - ( 9 ) امام صادق عليه السلام فرمود : « اميرالمؤمنين على عليه السلام دربارهء مردى كه ديگرى را فرزند ديوانه خوانده بود و آن ديگرى نيز به وى گفته بود : تو فرزند ديوانهاى ، قضاوت كرد و دستور داد كه اولى رفيقش را بيست تازيانه بزند و به او فرمود : بدان كه او نيز مشابه همين بيست تازيانه را استحقاق دارد و چون او را تازيانه زد ، تازيانه را به آن كس كه تازيانه خورده بود ، داد . او هم بيست تازيانه زد و اين به عنوان كيفرى بود تا اين دو را باز دارد » .
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 833
مساهمون: السيد البروجردي
ص٨٣٣