611 - 45857 - ( 1 ) . . . از محمّد بن سنان روايت كرده است كه : « حضرت رضا عليه السلام در پاسخى كه به پرسشهاى وى داده نوشته است : در زنا چهار شاهد قرار داده شده و در باقى حقوق ، دو شاهد به دليل سختى حدّ زناكار محصن ؛ چرا كه در خصوص وى قتل ثابت است . بنابراين دربارهء وى شهادت ، مضاعف و تشديد شد ، است ؛ چون خودش كشته مىشود و نسب فرزندش از بين مىرود و ارثبرى فاسد مىگردد . »
612 - 45858 - ( 2 ) امام صادق عليه السلام به ابوحنيفه كه خدمت امام رسيده بود ، در روايتى فرمود : « كدام نزد خدا بزرگتر است ، زنا يا قتل نفس ؟ او گفت : قتل نفس . حضرت فرمود : خداوند در قتل نفس دو شاهد قرار داده ولى در زنا چهار شاهد و اگر بنا بر قياس بود ، چهار شاهد بايد در قتل نفس باشد ؛ چون قتل نفس بزرگتر است . »
613 - 45859 - ( 3 ) ابوحنيفه گويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : چگونه است كه در قتل ، دو شاهد جايز است ولى در زنا جز چهار شاهد جايز نيست ؛ با اين كه قتل سختتر از زناست ؟
حضرت فرمود : چون قتل يك كار است ولى زنا دو كار ؛ لذا در زنا جز چهار شاهد جايز نيست .
دو شاهد بر مرد و دو شاهد بر زن . »
مشابه اين روايت ؛ بعضى از يارانمان از ابوحنيفه روايت كرده است . او گويد : « امام به من گفت :
اى ابوحنيفه ، چه چيزى نزد شماست ؟
ابوحنيفه گويد : گفتم : نزد ما در اين باره جز گفتهء عمر نيست كه خداوند در شهادت دو كلمه را بر بندگان گرفته است . ابوحنيفه گويد : امام به من فرمود : اين گونه نيست اى ابوحنيفه . ولى زنا در آن دو حدّ است و جايز نيست مگر اين كه دو نفر بر يك نفر شهادت دهند ؛ چون مرد و زن هر دو بايد حدّ بخورند . ولى قتل بر قاتل اجرا مىگردد و از مقتول دفع مىشود . »
614 - 45860 - ( 4 ) در علل احكام كه فضل بن شاذان از حضرت رضا عليه السلام آورده است ، آمده كه : « حضرت فرمود :
تنها به اين دليل مردم مأمور به اذان شدند . . . ( تا آن كه گويد ) : و بعد از تكبير دو شهادت قرار گرفت ؛ چون شروع ايمان همان يكتاپرستى و اقرار به يگانگى خداوند و اقرار به رسالت رسول است و اطاعت اين دو و معرفتشان همراه است و باز به اين دليل كه اصل ايمان همين دو شهادت است ؛ لذا دو شهادت ، دو شهادت قرار گرفت آنگونه كه خداوند در ديگر حقوق دو شاهد قرار داده است . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 463
مساهمون: السيد البروجردي
ص٤٦٣