باب 12 حكم مواردى كه شاهدان به سرقت ، قتل و زنا شهادت دهند و سپس از شهادت خود برگردند
369 - 45615 - ( 1 ) امام باقر عليه السلام فرمود : « اميرالمؤمنين عليه السلام دربارهء مردى كه دو نفر عليه او شهادت دادند كه سرقت كرده است و دستش قطع شد پس از آن ، دو شاهد ، مرد ديگرى را آوردند و گفتند سارق اين است ، نه آن كسى كه دستش بريده شد و ما او را با اين اشتباه كرديم ، [ چنين ] حكم دادند : نصف ديه به عهدهء آن دو است و شهادت آن دو ، بر مرد ديگرى پذيرفته نيست . »
370 - 45616 - ( 2 ) امام باقر عليه السلام از اميرالمؤمنين على عليه السلام دربارهء دو نفر كه عليه مردى شهادت دادند كه سرقت كرده است و دست او قطع شد سپس يكى از آن دو شاهد ، از شهادت خود برگشت و گفت : بر ما مشتبه شده بود ، روايت كرد كه : « آن دو شاهد ، فقط ديهء دست را از مال خويش ضامن هستند . »
و حضرت دربارهء چهار شاهد كه شهادت دادند بر مردى كه آنان او را با زنى ديده كه آميزش مىكرد و اينان همه ديدهاند ، پس از آن مرد سنگسار شد ، سپس يك نفر از آنان برگشت ، حضرت فرمود : « شاهدى كه برگشته است ، اگر بگويد بر من مشتبه شده بود ، يك چهارم ديه را ضامن است و اگر دو نفر بر گردند و بگويند بر ما مشتبه شده بود ، هر دو نيمى از ديه را ضامن هستند و اگر همه برگردند و بگويند بر ما مشتبه شده بود ، همهء ديه را ضامنند . ولى اگر بگويند ما شهادت به باطل [ / دروغ ] داديم ، همه كشته مىشوند . »
371 - 45617 - ( 3 ) امام باقر عليه السلام فرمود : « دو نفر نزد اميرالمؤمنين على عليه السلام بر يكى شهادت دادند كه سرقت كرده است و دست او بريده شد . سپس آن دو ، مرد ديگرى را آوردند و گفتند : ما خطا كردهايم ؛ سارق اين است . حضرت شهادت اين دو را نپذيرفت و ديهء اوّلى را برعهدهء اين دو گذاشت . »
372 - 45618 - ( 4 ) از اميرالمؤمنين عليه السلام روايت شده است كه : « مردى را نزد حضرت آوردند و برايش گفتند كه سرقت كرده و دو شاهد هم بر او شهادت دادند و دست او به خاطر شهادت اين دو قطع شد . سپس اين دو شاهد ، مرد ديگرى را آوردند و گفتند ما نسبت به اوّلى اشتباه كرديم و سارق اين است .
حضرت شهادت اين دو را بر مرد دوم باطل دانست و ديهء دست مردى كه اين دو عليه او شهادت داده بودند و دست او به خاطر شهادت اين دو قطع شده بود ، برعهدهء آن دو گذاشت و فرمود : اگر مىدانستم كه شما قصد عمد داشتهايد ، دست شما دو نفر را مىبريدم . »