307 - 45553 - ( 5 ) امام باقر عليه السلام دربارهء مردى كه به حسابرسى دو نفر حاضر مىشود و پس از آن دعوت مىشود كه شهادت دهد ، فرمود : « اگر بخواهد ، شهادت مىدهد و اگر بخواهد ، شهادت نمىدهد . »
شيخ صدوق قدس سره گويد : « منظور از اين روايت كه اختيار را به كسى كه شاهد حسابرسى دو نفر بوده داده ، موردى است كه بر آن حقّ ، شاهد ديگرى غير اين كس باشد . »
308 - 45554 - ( 6 ) امام باقر عليه السلام دربارهء مردى كه شاهد حسابرسى دو نفر بوده است پس از آن به اداى شهادت دعوت مىشود ، فرمود : « شهادت دهد . »
309 - 45555 - ( 7 ) امام باقر عليه السلام فرمود : « اگر مردى در حسابرسى ميان گروهى حاضر باشد ، پس از آن از او بخواهند كه بر آنچه شنيده شهادت دهد ، اين در اختيار اوست . اگر خواست ، شهادت دهد و اگر خواست ، شهادت ندهد مگر اين كه پيش از آن از او خواسته بودند كه شاهد باشد ؛ بنابراين اگر شهادت داد ، به حقّ شهادت داده و اگر شهادت نداد ، چيزى بر او نيست ؛ چون او را پيش از آن شاهد نگرفته بودند و شهادت ندهد مگر اين كه همهء سخن را شنيده و ثبت كرده باشد و محكم آن را بداند . »
ارجاعات
گذشت :
در روايت ششم از باب نهم از ابواب طلاق ، اين گفته كه : « نزد جمعى آمد و گفت : فلان زن طلاق داده شده است . آيا طلاق بر زن واقع مىشود با اين كه به آنان نگفته است شاهد باشيد ؟ حضرت فرمود : آرى . »
و در روايت هفتم ، اين گفته كه : « او گفت فلان زن طلاق داده شده است در حالى كه گروهى سخن او را مىشنيدند ولى به آنها نگفت كه شاهد باشيد . آيا طلاق بر آن زن واقع مىشود ؟ حضرت فرمود : آرى ، اين شاهد گرفتن است . » و در روايت احمدبن اشيم ، مانند آن و در پايان آن افزوده است :
« آيا او رها و واگذار مىشود ؟ »
باب 4 جواز تصحيح شهادت
310 - 45556 - ( 1 ) داوودبن الحصين گويد : « از امام صادق عليه السلام شنيدم كه مىگويد : اگر به شهادتى شاهد بودهاى و مىخواهى آن را ادا كنى ، هرگونه كه مىخواهى آن را تغيير بده و مرتب ساز و تصحيح كن - آنگونه كه مىتوانى - تا آن چيز براى صاحب حقّ سالم بماند . البته بعد از آن كه جز به حقّ شهادت ندهى و چيزى را كه حقّ نيست در حقّ اضافه نكنى ؛ چرا كه شاهد ، حقّ را باطل مىسازد و حقّ را ثابت