سئوال شد : اگر خانه در دست يكى از اين دو باشد و هر دو بيّنه اقامه كنند ؟ حضرت فرمود : من حكم مىدهم كه خانه براى آن كس است كه سوگند خورده و خانه در دست اوست . »
176 - 45422 - ( 4 ) تميم بن طرفه گويد : « دو نفر شترى را شناختند ( و در نسخهء من لا يحضره الفقيه آمده كه :
ادعيا يعنى ادّعا كردند كه شتر مال آنهاست ) .
و هر كدام از آن دو بيّنه آوردند . اميرالمؤمنين عليه السلام شتر را ميان آن دو قرار داد ( يعنى نيمى را به اين و نيمى را به آن داد ) . »
177 - 45423 - ( 5 ) غياث بن ابراهيم از امام صادق عليه السلام روايت كرده است كه : « دو نفر در خصوص چهارپايى نزد اميرالمؤمنين عليه السلام مخاصمه و هر دو اقامهء بيّنه كردند كه چهارپا نزد او به دنيا آمده است . حضرت حكم داد كه چهارپا براى كسى است كه در دست اوست و فرمود : اگر در دست او نبود ، آن را ميان دو نفر نصف مىكردم ( نيمى براى اين و نيمى براى آن ) . »
178 - 45424 - ( 6 ) اميرالمؤمنين عليه السلام دربارهء دو بيّنه كه در يك چيز كه دو نفر آن را ادّعا مىكنند اختلاف كنند ، حكم داد كه : « ميان آن دو در خصوص آن چيز قرعه زده مىشود ؛ البته در صورتى كه بيّنهء هر كدام از آن دو ، عادل باشند و آن چيز در دست هيچكدام نباشد . امّا اگر در دست هر دو باشد ، آن چيز پس از آن كه آن دو را سوگند دهند و هر دو سوگند بخورند يا از سوگند خوردن باز ايستند ، ميانشان دو نيم مىشود . ولى اگر يكى سوگند بخورد و ديگرى نخورد ، آن چيز براى كسى است كه از اين دو ، سوگند خورده است و اگر آن چيز در دست يكى از اين دوست ، تنها بيّنه در آن ، بر كسى است كه ادّعا مىكند و قبل از اين ياد كرديم كه بيّنه بر مدّعى و سوگند بر مدّعىعليه است . »
179 - 45425 - ( 7 ) امام صادق عليه السلام فرمود : « پيوسته اميرالمؤمنين عليه السلام اگر دو نفر همراه با شاهدانى كه عدالتشان يكسان و تعدادشان يكسان بود نزد ايشان مىآمدند ، حضرت ميان آنان قرعه مىكشيد كه سوگند به كدامين يك از اين دو مىافتد . امام بيان داشت كه اميرالمؤمنين عليه السلام فرمود : خداوندا ، اى پروردگار آسمانهاى هفتگانه و زمين هفتگانه ، هر كدام كه حقّ براى اوست ، به او حقّ را بده . سپس حقّ را براى آن كس قرار مىداد كه سوگند به او مىافتاد ؛ البته اگر سوگند مىخورد . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 193
مساهمون: السيد البروجردي
ص١٩٣