مىگويى ؟ او گفت : من هم همان را كه على گفت ، مىگويم . » و در روايت چهارده ، اين گفته كه :
« مردى با مردى در زمان امارت عمر پيدا شد . ( تا آن كه گويد ) : عمر به مردم گفت : نظر شما چيست ؟
راوى گويد : يكى گفت : من چنين مىكنم . ديگرى گفت : چنان كنم . راوى گويد : عمر گفت : اى ابوالحسن ، شما چه مىگوييد ؟ حضرت فرمود : گردنش را بزنيد . »
باب 4 اقسام قاضى
و آنان كه به احكامى كه خدا نازل كرده حكم نمىكنند ، كافرند .
« 1 » و هر كس به احكامى كه خدا نازل كرده حكم نكند ، ستمگر است . « 2 »
و كسانى كه برطبق آنچه خداوند نازل كرده حكم نمىكنند ، فاسقند . « 3 »
37 - 45284 - ( 1 ) امام صادق عليه السلام فرمود : « قاضيان چهار دستهاند ؛ سه دسته در آتش و يك دسته در بهشتاند :
مردى كه به ستم حكم مىدهد با اينكه مىداند ، پس او در آتش است ؛ مردى كه به ستم حكم مىكند ولى نمىداند كه به ستم حكم داده است ، او هم در آتش است ؛ مردى كه بهحق حكم مىكند و نمىداند كه بهحق حكم مىكند ، او هم در آتش است ؛ و مردى كه بهحق حكم كرده در حالى كه مىداند ، پس او در بهشت است .
و حضرت فرمود : حكم دو گونه است : حكم خداوند عز و جل و حكم جاهليت و هر كس كه در حكم خداوند عز و جل خطا كند به حكم جاهليت حكم داده است و هر كس كه در دو درهم به غير آنچه خداوند عز و جل فرو فرستاده است حكم دهد ، به خداوند عز و جل كفر ورزيده است . »
38 - 45285 - ( 2 ) فقهالرضا عليه السلام : « بدان كه ، قاضيان چهار گونهاند : قاضىاى كه به باطل حكم مىكند با اينكه مىداند باطل است ، اين قاضى در آتش است ؛ قاضىاى كه به باطل حكم مىدهد ؛ و نمىداند كه آن باطل است ، اين قاضى هم در آتش است ؛ قاضىاى كه بهحق حكم مىكند و نمىداند كه آن حقّ است ، او هم در آتش است ؛ و قاضىاى كه بهحق حكم مىكند و مىداند كه حكمش حق است ، او در بهشت است . بنابراين از دادرسى و حكم ، دورى گزين ؛ چرا كه تو نمىتوانى به آن قيام كنى . »
هامش
( 1 ) . مائده 5 / 44 .
( 2 ) . همان / 45 .
( 3 ) . همان / 47 .