( 1 )
امر سوم در سهام است
[ گفتارى در فروض و طبقات ]
( 2 )
[ مسألهء 1 ] وارث يا به « فرض » ارث مىبرد يا به « قرابت »
، و مقصود از « فرض » ، همان سهمى است كه تقدير شده و آن كسر تعيينشدهاى است كه خداى متعال آن را در كتاب كريمش نام برده است و فروض شش تا مىباشد و صاحبان اين فرضها سيزده ( گروه ) هستند .
( 3 )
اول - نصف است
و آن مال تنها دختر است در صورتى كه فرزندى غير ممنوع از ارث ، با او نباشد و اين قيد در تمام طبقات و درجاتى كه مىآيند ، معتبر است و مال تنها خواهر پدر و مادرى يا پدرى است در صورتى كه برادر اين چنينى با او نباشد و مال شوهر است در صورتى كه زوجه فرزندى - اگر چه پايين برود - نداشته باشد .
( 4 )
دوم - ربع ( يك چهارم ) است
و آن مال شوهر است در صورتى كه زوجه فرزندى داشته باشد ، اگر چه پايين برود ، و مال زوجه است اگر شوهر فرزندى نداشته باشد ، اگر چه پايين برود .
( 5 )
سوم - ثمن ( يك هشتم ) است
و آن مال زوجه است در صورتى كه شوهر فرزندى داشته باشد اگر چه پايين برود .
( 6 )
چهارم - ثلث ( يك سوم ) است
و آن مال مادر است به شرطى كه ميت مطلقا فرزند نداشته باشد اگر چه پايين برود و به شرطى كه برادرهاى متعددى نداشته باشد كما اينكه با شرائطش گذشت و مال برادر و خواهر مادرى است در صورتى كه متعدد باشد .
( 7 )
پنجم - دو ثلث است
و آن مال دو دختر و بيشتر است در صورتى كه ميّت پسرى نداشته باشد .
و مال دو خواهر - و بيشتر - پدر و مادرى است در صورتى كه برادر پدر و مادرى نباشد ، يا پدرى است در صورتى كه برادر پدرى نباشد .
( 8 )
ششم - سدس است ( يك ششم )
و آن مال پدر است با وجود فرزند مطلقا . و مال مادر است با وجود حاجب از ثلث يعنى فرزند و برادر و خواهر بنابر آنچه كه گذشت . و مال برادر يا خواهر مادرى است در صورتى كه اينها از مادر متعدد نباشند . پس فروض نصف است و نصف آن است و نصف نصف آن است و دو ثلث است و نصف آنها است و نصف نصف دو ثلث است .
( 9 )