تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحرير الوسيلة (فارسى) — صفحة 609

مساهمون:

ص٦٠٩
( 1 )

مسألهء 15 - مقدار فحص به حسب زمان ، چهار سال است و اتصال كامل در آنها معتبر نيست

بلكه ظاهرا نظير معرفى لقطه در يك سال كامل است ؛ پس همين كه عرفا صدق كند كه در اين مدت تفحص شده كفايت مىكند . ( 2 )

مسألهء 16 - مقدار لازم از فحص ، همان متعارف امثال آن و آنچه كه معتاد است مىباشد

؛ پس استقصاء مملكتها و شهرها لازم نيست و به مجرد اينكه رسيدن به جايى ممكن است و ( همچنين ) به احتمالات بعيد اعتنا نمىشود ، بلكه در جاهايى كه گمان وجود او است و احتمال نزديك مىرود تفحص مىشود . ( 3 )

مسألهء 17 - اگر بداند كه او در زمانى در شهر معينى بوده است سپس اثر او منقطع شده است

اولا از همان شهر به طور متعارف و معتاد جستجو مىشود پس تفقد از او در اجتماعات و مجامع عمومى و بازارها و بيمارستانها و كاروانسراهايى كه آماده براى نزول غرباء است و مانند اينها در آن شهر ، كفايت مىكند و لازم نيست كه آن محلّه‌ها به طور استقصا تفتيش يا سؤال بشود بلكه اكتفا كردن به آنچه كه معتاد است از جاهاى مشهور آن ، كفايت مىكند . و سزاوار است كه لباس مفقود و صنعت و حرفه‌اش ملاحظه شود ؛ پس در محله‌هاى مناسب آن جستجو شود و از صاحبان آن صنف و حرفه مثلا سؤال شود ، پس اگر فحص كامل در اين شهر انجام گرفت و اثرى از او ظاهر نشد و موت و حياتش معلوم نگشت چنانچه اگر به قرائنى احتمال داده نشود كه به جاى ديگرى منتقل شده است فحص و سؤال ساقط مىشود و به گذشت مدت چهار سال صبر اكتفا شود . ولى اگر احتمال انتقال او به جاى ديگر برود چنانچه همه اطراف ، احتمال مساوى داشته باشد بايد از او در آن اطراف جستجو شود و استقصاى تام لازم نيست بلكه تفحص بعضى محله‌هاى مهم و مشترك در هر طرف كفايت مىكند و البته بايد الأقرب فالأقرب نسبت به آن شهر اول را رعايت نمايد . و اگر احتمال در بعضى از آنها اقوى باشد جايز است كه محل فحص را همانجا قرار داد و به آن اكتفا نمود خصوصا اگر احتمال انتقال او به جاى ديگر بعيد باشد و اگر بداند كه او در مملكتى بوده يا به آن مملكت مسافرت نموده است سپس اثر او قطع شده است تفحص از او در مدت تربص ، در شهرهاى مشهور آن مملكت كه به آنها سفر مىشود ، كفايت مىكند . و اگر از مملكتى مانند عراق به شهر معيّنى مثلا به خراسان مسافرت كند ، فحص در شهرها و منزلگاههايى كه در راه آن شهر قرار دارد و در خود آن شهر ، كفايت مىكند و به جاهاى دور از راه مثلا نگاه نمىشود تا چه رسد به شهرهايى كه در اطراف مملكت واقع