صورتى كه داراى درب و ديوار باشد مانند خانه است و گرنه ورود و رفت و آمد نمودن در آن بعد از كنار زدن مالك آن به عنوان استيلا پيدا كردن و انجام دادن بعضى از تصرفات در آن ، در غصب آن كفايت مىكند . و همچنين است حال در غصب روستا و مزرعه همهء اينها در غصب عينها بود و اما غصب منافع به گرفتن عين صاحب منفعت از مالك منفعت مىباشد و آن را به طورى كه گذشت ، زير دستش قرار بدهد كما اينكه در عين استيجارى در صورتى كه موجر يا غير او آن را از مستأجر بگيرد و در مدت اجاره بر آن مسلط شود چه آن منفعتى را كه ملك مستأجر است استيفا نمايد يا نه .
( 1 )
مسألهء 8 - اگر داخل خانه شود و با مالك آن سكونت گزيند
چنانچه مالك ضعيف باشد و نتواند او را بيرون كند پس اگر استيلا و تصرّف او در طرف معينى از خانه باشد غصب و ضمان به همان طرف اختصاص پيدا مىكند - نه غير آن - و اگر استيلا و تصرفات و رفت و آمدش در اطراف خانه و قسمتهاى آن به يك نسبت باشد و دست ساكن و دست مالك بر آن خانه مساوى باشد ، ظاهر آن است كه غاصب نصف مىباشد ، پس ضامن خصوص نصف مىباشد به اين معنى كه اگر خانه خراب شود ساكن غاصب ، ضامن نصف آن مىباشد و اگر قسمتى از آن خراب شود نصف همين قسمت را ضامن است . و همچنين ضامن نصف منافع آن مىباشد . و اگر فرض شود كه مالك ساكن بيشتر از يك نفر باشد ساكن غاصب در اين فرض به آن نسبت ، ضامن مىباشد ؛ پس اگر مالكهاى ساكن دو نفر باشند ساكن غاصب ضامن ثلث آن مىباشد و اگر سه نفر باشند ضامن ربع آن است و همچنين . . . و اگر ساكن ضعيف باشد به اين معنى كه نمىتواند در مقابل مالك مقاومت كند و هر وقت كه مالك بخواهد او را اخراج كند بيرون مىكند ، ظاهر آن است كه غصب و يد و استيلا تحقق پيدا نمىكنند . بنابراين ضمان يدى بر او نيست . البته بر او است كه عوض آنچه را كه از منفعت خانه ، مادامىكه در آن است ، استيفا نموده ، بپردازد .
( 2 )
مسألهء 9 - اگر افسار چارپا را بگيرد و راه ببرد و مالك سوار آن باشد چنانچه در ضعف و نداشتن استقلال در حدّ محمولهاى باشد كه روى آن است ، كسى كه چارپا را راه مىبرد غاصب تمام آن است
و در نتيجه ضمان دارد . و اگر عكس آن باشد به اينكه مالك سواره قوى باشد و بتواند كه او را دفع نمايد ، ظاهر آن است كه اصلا غصبى تحقق پيدا نمىكند ؛ پس اگر چارپا در همان حال تلف شود ، ضمانى بر او نمىباشد البته اگر اتفاقا تلف آن به وسيلهء كشيدن افسار او باشد ، بدون اشكال ضامن مىشود . كما اينكه راننده چهارپا اگر به سبب راندن و راه بردن او ، چارپاى چموش فرار كند و در چاهى يا مثلا از بالايى بيفتد و تلف يا معيوب شود