فوت نيست . و از كسانى نباشد كه نفقهاش بر پرداختكننده كفاره واجب باشد مانند والدين و اولاد و زوجهء دائمى - نه زوجهء منقطعه و نه ساير نزديكان و خويشان حتى برادرها و خواهرها - و در او عدالت و فاسق نبودن شرط نيست ، البته به متجاهر به فسق كه پردهء حيا را كنار انداخته است ، داده نمىشود . و در جواز اعطاى غير هاشمى به هاشمى دو قول است ، كه جواز آن خالى از رجحان نمىباشد ، اگر چه احتياط آن است كه بر مورد اضطرار و نياز كامل كه گرفتن زكات با آن حلال مىشود اكتفا شود .
( 1 )
مسألهء 19 - در كفاره پوشاندن معتبر است ، كه عرفا لباس شمرده شود
؛ و فرقى بين جديد و غير آن - مادامىكه كهنه و ساييده و پوسيده نباشد به طورى كه با استعمال آن پاره پاره شود - نمىباشد پس به عمامه و كلاه و كمربند و كفش و جوراب اكتفا نمىشود . و احتياط آن است كه به يك لباس مخصوصا مانند شلوار يا پيراهن كوتاه ، اكتفا نشود . پس كمتر از پيراهن با شلوار نباشد ، اگر چه اقوى آن است كه اكتفا به يك لباس جايز است ؛ و احتياط آن است كه چيزى باشد كه عورت را بپوشاند . و در آن عدد معتبر است مانند اطعام ، پس اگر بر يكى تكرار كند ، به اينكه ده مرتبه او را بپوشاند فقط يك مرتبه حساب مىشود . و در شخصى كه لباس به او پوشانده مىشود بين كوچك و بزرگ و مرد و زن فرقى نمىباشد . البته در پوشاندن بچهاى كه اوايل عمرش است مثل پسر يكماهه يا دوماهه اشكال است ؛ پس احتياط ترك نشود . و ظاهر آن است كه در موردى كه خياطى شدن آن متعارف است - نه چيزى كه به خياطى نياز ندارد - معتبر است كه دوخته شده باشد ؛ پس اگر لباس غير دوختهاى در اين فرض به او تحويل دهد كفايت نمىكند . البته اشكالى ندارد كه اجرت خياطى را با آن به او بپردازد تا آن را خياطى كند و لباس نمايد .
و دادن لباس مردان براى زنان و به عكس آن ، و دادن لباس كوچك به بزرگ ، مجزى نمىباشد .
و در جنس آن بين اينكه از پشم باشد يا پنبه يا كتان يا غير آن ، فرقى نيست و در اكتفا به ابريشم خالص براى مردان اشكال است مگر آنكه جهت ضرورت يا غير آن ، پوشيدن آن براى مردان جايز باشد و اگر عدد كامل ، متعذر باشد كسى را كه وجود دارد مىپوشاند و براى بقيه منتظر مىماند . و احتياط آن است كه بر موجود تكرار كند ؛ پس اگر بقيه را پيدا كرد ، آن را مىپوشاند .
( 2 )
مسألهء 20 - قيمت در اطعام و پوشاندن در كفاره مجزى نمىباشد
، بلكه در اطعام بايد طعام را به طور سير كردن يا تمليك بذل نمايد ؛ و همچنين است در پوشاندن بايد آن را اعطا كند . البته