باشد و صلاحيت داشته باشد كه از آن منع شود تا نذر مانع آن شود مانند فعل حرام يا مكروه يا ترك واجب يا مندوب .
( 1 )
مسألهء 7 - اگر شرط ، فعل اختيارى ناذر باشد
، پس نذر معلق عليه قابليت دارد كه نذر شكر و اينكه نذر زجر باشد و امتياز و جداكننده بين آن دو ، قصد مىباشد ، مثلا اگر بگويد : « اگر شراب خوردم پس براى خدا بر من است چنين . . . » و در مقام زجر دادن به نفس و منصرف نمودن آن از آشاميدن آن باشد . و براى اين جهت چيزى را بر خودش بر فرض خوردن شراب ، واجب كرده تا مانع آن شود ؛ پس نذر زجر مىباشد و منعقد مىشود . و اگر در مقام نشاط دادن نفس و ترغيب آن باشد و منذور را به عنوان جزاى صدور آن از خودش و مهيا شدن اسباب آن برايش قرار دهد نذر شكر مىباشد پس منعقد نمىشود .
( 2 )
مسألهء 8 - اگر نماز يا روزه يا صدقه را در زمان معينى نذر نمايد متعين مىشود
؛ پس اگر آن را در غير آن زمان انجام دهد ، كفايت نمىكند . و همچنين است اگر آن را در جايى كه داراى رجحان است نذر نمايد ، پس در غير آن مجزى نمىباشد ، اگر چه محلّ ديگر افضل باشد . و اگر آن را در محلى كه داراى رجحان نيست نذر نمايد ، در انعقاد و متعين شدن آن ، دو وجه بلكه دو قول است كه اقواى آنها انعقاد آن است . ولى اگر واقع ساختن بعضى از فرائض يا بعضى از نافلههاى راتبه را مانند نماز شب ، يا روزه ماه رمضان مثلا ، در مكان يا شهرى كه رجحان ندارد ، نذر نمايد به طورى كه نذر به اصل نماز و روزه تعلق پيدا نكند بلكه نذر به واقع ساختن آنها در مكان خاصى تعلق پيدا كند ظاهر آن است كه منعقد نمىشود ؛ و اين در صورتى است كه عنوان راجحى بر آن عارض نشود مثل اينكه آن مكان براى عبادت فارغتر باشد يا از ريا دور تر قرار بگيرد و مانند آن و گرنه در انعقاد آن اشكالى نيست .
( 3 )
مسألهء 9 - اگر روزه را نذر كند ولى عددى را تعيين نكند روزه يك روز كفايت مىكند .
و اگر نماز نذر كند و كيفيت و مقدار را تعيين ننمايد ، بعيد نيست كه يك ركعت وتر كفايت كند مگر آنكه قصدش غير از رواتب باشد ، پس مجزى نمىباشد مگر اينكه دو ركعت بخواند . و اگر صدقه را نذر كند و جنس و مقدار آن را معيّن ننمايد كمترين چيزى كه بر آن صدقه گفته مىشود كفايت مىكند . و اگر نذر كند كه فعل مورد تقرب به خدا انجام دهد ، هر چه كه اين طور است كفايت مىكند . و لو اينكه يك تسبيح يا صلوات بر پيغمبر و آل او ( صلوات اللّه عليهم ) يا تصدّق به چيزى باشد و غير اينها .
( 4 )
مسألهء 10 - اگر مثلا روزه ده روز را نذر نمايد پس اگر مقيّد به پىدرپى يا جدا از هم نمايد متعيّن مىشود
و گرنه بين پىدرپى و تفريق آنها مخيّر است . و همچنين است اگر روزه يك