( 1 )
كتاب وصيت
( 2 ) وصيت يا تمليكيّه است مثل اينكه وصيت مىكند به چيزى از تركهاش براى زيد . و وصيت كردن به مسلط شدن بر حق ، ملحق به تمليكيّه مىشود . و يا عهديه است مثل اينكه وصيت مىكند به آنچه كه به تجهيزش يا به اجير گرفتن براى حج يا نماز برايش يا مانند اينها تعلق دارد . و يا فكّيه است كه به فكّ ملكى تعلق دارد مانند وصيت كردن به آزاد نمودن .
( 3 )
مسألهء 1 - اگر براى انسان ، نشانههاى مرگ آشكار شود ، واجب است آنچه كه از اموال مردم از وديعهها و مال التجارهها و مانند اينها نزدش است به صاحبان آنها برساند .
و همچنين واجب است اداى آنچه كه از خالق متعال به عهده او است مانند قضاى نماز و روزه و كفارات و غير اينها يا از خلق به عهدهاش است مگر ديون مدتدار . و اگر خودش از رساندن و انجام دادن متمكن نبود واجب است كه به رساندن آنچه كه از اموال مردم نزدش است ، به صاحبان آنها وصيّت نمايد و بر آن شاهد بگيرد خصوصا اگر اموال متعلق به مردم بر ورثه مخفى باشد . و همچنين واجب است كه به اداى آنچه كه از حقوق مالى مردم به عهدهء او است ، مانند ديون و ضمانتها و ديات و تفاوت جنايتها يا از خالق به عهدهء او است مانند خمس و زكات و كفارات و مانند اينها وصيت نمايد . بلكه بر او واجب است كه وصيت نمايد به اينكه براى آنچه كه از واجبات بدنى كه نايب و اجير گرفتن در آنها صحيح است از طرف او اجير بگيرند مانند قضاى نماز و روزه - در صورتى كه ولى نداشته باشد كه آنها را قضا نمايد - بلكه و لو اينكه داراى ولىّ باشد كه عمل از او صحيح نيست يا از كسانى باشد كه به انجام دادن او اطمينانى نباشد يا عمل او را صحيح نمىبيند .
( 4 )
مسألهء 2 - اگر اموال مردم نزد او باشد يا به عهدهاش حقوق و واجباتى باشد
ليكن مىداند يا