( 1 )
صدقه
( 2 ) نصوص زيادى بر استحباب صدقه و تشويق بر آن مخصوصا در وقتهاى خاصى و بر طوايف مخصوصى وارد شده است مانند جمعه و عرفه و ماه رمضان و مانند همسايهها و ارحام . حتى در حديث وارد شده است كه : « صدقه به ديگران روا نيست در حالى كه ذى رحم محتاج باشد » « 1 » .
و از حضرت رسول ( صلّى اللّه عليه و آله ) است كه : « به درستى كه خدا ، كه غير از او خدايى نيست ، هرآينه به صدقه ، بيمارى و دبيله ( يك نوع مرض درونى است ) آتشسوزى و غرق شدن و خراب شدن و ديوانگى - و هفتاد باب از بدى را شمرد - دفع مىكند » « 2 » . و وارد شده است كه :
« افتتاح روز به صدقه ، نحوست روز ، و افتتاح شب را به آن ، نحوست شب را دفع مىكند » « 3 » . و « صدقه در شب غضب ربّ را خاموش مىكند و گناه بزرگ را نابود مىنمايد و حساب را آسان مىكند . و صدقه در روز ، مال و عمر را زياد مىكند » « 4 » . و « بر شيطان چيزى سنگينتر از صدقه بر مؤمن نمىباشد و صدقه قبل از آنكه به دست بنده برسد ، به دست خداى متعال مىرسد » « 5 » . و از على بن الحسين ( عليه السّلام ) است كه : « دستش را وقت صدقه مىبوسيد ، به او گفته شد براى چه مىبوسيد ؟ فرمود : صدقه به دست خدا مىرسد قبل از آنكه به دست سائل برسد » « 6 » . و مانند اين حديث از غير آن حضرت ( عليه السّلام ) وارد شده است . و از پيغمبر اسلام ( صلّى اللّه عليه و آله ) است كه : « هر معروفى صدقه است ، به غنى يا فقير ؛ پس صدقه بدهيد و لو اينكه به يك نيم خرما باشد و از آتش بترسيد و لو به يك نيمى از خرما ، زيرا خداوند آن را براى صاحبش پرورش مىدهد كما اينكه يكى از شما بچه اسب يا از شير گرفتهاش را پرورش مىدهد تا او را در قيامت وفا نمايد و تا از كوه بزرگ ، بزرگتر باشد » « 7 » . و غير از اينها .
( 3 )
مسألهء 1 - در صدقه قصد قربت معتبر است
و بنابر اقوى ، عقدى كه مشتمل بر ايجاب و قبول باشد ، در آن معتبر نيست ؛ بلكه معاطات كافى است ، پس به هر لفظ يا فعلى از اعطا كردن و مسلط نمودن كه قصدش از آن تمليك مجانى و قربة الى اللّه باشد ، تحقق پيدا مىكند و اقباض و قبض در آن شرط است .
( 4 )
مسألهء 2 - رجوع در صدقه بعد از قبض - جايز نيست .
اگر چه بر بيگانه باشد بنا بر اصح .
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 6 ، كتاب زكات ، باب 7 از ابواب صدقه ، ح 2 .
( 2 ) وسائل الشيعة ، ج 9 ، كتاب زكات باب 9 ، از ابواب صدقه ، ح 1 .
( 3 ) و ( 4 ) وسائل الشيعة ، ج 6 ، باب 12 از ابواب صدقه ، ح 1 و 2 و 3 .
( 5 ) وسائل الشيعة ، ج 6 ، كتاب زكات ، باب 1 از ابواب صدقه ، ح 12 .
( 6 ) وسائل الشيعة ، ج 6 ، كتاب زكات ، باب 29 از ابواب صدقه ، ح 2 .
( 7 ) وسائل الشيعة ، ج 6 ، كتاب زكات ، باب 7 از ابواب صدقه ، ح 5 .